Kira sözleşmesi nasıl yapılır, hangi maddeler yazılmalı ve depozito ne kadar olabilir?
Kısa cevap: Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını kiracıya bıraktığı, kiracının da kira bedeli ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (Türk Borçlar Kanunu m. 299). Geçerliliği yazılı şekle bağlı değildir; ancak ispat kolaylığı için yazılı yapılması ve tarafların, kiralananın, kira bedelinin, sürenin, artış oranının ve depozitonun açıkça yazılması gerekir. Konut ve çatılı işyeri kiralarında depozito üç aylık kira bedelini aşamaz.
Kira sözleşmesi nedir, nasıl kurulur?
Kira sözleşmesi tarafların kiralanan ve kira bedeli üzerinde anlaşmasıyla kurulur. Kanun bir şekil şartı aramadığı için sözlü kira sözleşmesi de geçerlidir; noterde yapılması zorunlu değildir. Buna karşın kira bedelinin, başlangıç tarihinin ve teslim edilen eşyanın sonradan ispatı güç olacağından sözleşmenin yazılı yapılması, her sayfasının taraflarca imzalanması ve birer nüshasının taraflarda kalması uygulamada yerleşik yoldur.
Sözleşme belirli süreli (örneğin bir yıl) veya belirsiz süreli yapılabilir (m. 300). Konut ve çatılı işyeri kiralarında süre dolsa bile sözleşme kendiliğinden sona ermez; bu yazının devamındaki uzama kuralı uygulanır.
Kira sözleşmesinde bulunması gereken maddeler
Aşağıdaki tablo, bir konut kira sözleşmesinde yer alması gereken başlıca hususları ve kanundaki sınırları özetler.
| Madde | Ne yazılmalı? | Kanundaki kural |
|---|---|---|
| Taraflar | Kiraya veren ve kiracının adı soyadı, T.C. kimlik numarası, adresi; birden çok kiracı varsa hepsi | Sözleşme yalnız tarafları bağlar |
| Kiralanan | Açık adres, bağımsız bölüm numarası, kullanım amacı (konut veya işyeri), demirbaş listesi | Kiracı kiralananı sözleşmeye uygun ve özenle kullanır (m. 316) |
| Kira bedeli ve ödeme | Aylık bedel, ödeme günü, kiraya verenin banka hesabı | Kira bedeli dışında ceza koşulu veya başka ödeme yükümlülüğü geçersizdir (m. 346) |
| Süre | Başlangıç tarihi ve süre | Kiracı süre bitiminden en az on beş gün önce bildirmezse sözleşme bir yıl uzar (m. 347) |
| Kira artışı | Yenilenen dönemde uygulanacak oran | Tüketici fiyat endeksinin on iki aylık ortalamasına göre değişim oranını geçemez (m. 344) |
| Depozito (güvence) | Tutarı ve nerede tutulacağı | En çok üç aylık kira bedeli; para ise vadeli tasarruf hesabına yatırılır (m. 342) |
| Alt kira ve devir | İzin verilip verilmediği | Konut ve çatılı işyerinde kiraya verenin yazılı rızası gerekir (m. 322, 323) |
| Kefil | Kefilin sorumlu olduğu azami tutar ve kefalet tarihi | Azami tutar, tarih ve müteselsil kefalet ifadesi kefilin el yazısıyla yazılır (m. 583) |
Kira sözleşmesi örneği: temel maddeler
Aşağıdaki maddeler örnek niteliğindedir; köşeli parantezli yerler somut duruma göre doldurulur. Kişiye özel durumlarda (ortak mülkiyet, işyeri kirası, uzun süreli kiralama gibi) metnin bir hukukçuya inceletilmesi yerinde olur.
- Kiralanan: [il, ilçe, mahalle, sokak, kapı ve daire numarası] adresindeki taşınmaz, konut olarak kullanılmak üzere kiralanmıştır.
- Süre: Kira süresi [gün/ay/yıl] tarihinde başlamak üzere [bir] yıldır.
- Kira bedeli: Aylık kira bedeli [tutar] TL’dir; her ayın [gün]. günü kiraya verenin [banka adı, IBAN] hesabına ödenir.
- Kira artışı: Yenilenen her kira yılında kira bedeli, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranında artırılır.
- Güvence: Kiracı [tutar] TL güvence bedelini, kiraya verenin onayı olmaksızın çekilmemek üzere [banka adı] nezdinde açılan vadeli tasarruf hesabına yatırmıştır.
- Yan giderler: Elektrik, su, doğal gaz ve aidat gibi kullanıma bağlı giderler kiracıya aittir.
- Teslim: Kiralanan, ekli demirbaş listesinde yazılı eşyalarla birlikte ve kullanıma elverişli olarak teslim edilmiştir.
Depozito en fazla ne kadar olabilir, nasıl iade edilir?
Konut ve çatılı işyeri kiralarında güvence üç aylık kira bedelini aşamaz. Güvence para olarak kararlaştırılmışsa kiracı parayı, kiraya verenin onayı olmadan çekilmemek üzere vadeli bir tasarruf hesabına yatırır. Banka bu parayı ancak iki tarafın rızasıyla, icra takibinin kesinleşmesiyle veya kesinleşmiş mahkeme kararıyla geri verebilir (m. 342).
Kiraya veren, sözleşmenin sona ermesini izleyen üç ay içinde kiracıya karşı dava açtığını veya icra takibine giriştiğini bankaya yazılı olarak bildirmezse banka, kiracının istemi üzerine güvenceyi iade etmekle yükümlüdür. Örnek: aylık kira 20.000 TL ise istenebilecek depozito en çok 60.000 TL’dir.
Sözleşmeye yazılsa bile geçersiz olan hükümler
- Ceza koşulu ve muacceliyet: Kiranın zamanında ödenmemesi hâlinde ceza ödeneceğine veya sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına ilişkin anlaşmalar geçersizdir (m. 346).
- Sınırı aşan artış: Yenilenen kira dönemlerine ilişkin artış anlaşmaları, ancak bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir (m. 344). Güncel oran için kira artış oranı yazısına bakabilirsiniz.
- Kiracı aleyhine değişiklik: Kira bedelinin belirlenmesi dışında sözleşmede kiracı aleyhine değişiklik yapılamaz (m. 343).
- Süre bitince tahliye: Kiraya veren yalnızca sürenin dolduğuna dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez; on yıllık uzama süresinden sonra, izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunarak son verebilir (m. 347).
- Şekle aykırı kefalet: Azami tutar ve tarih yazılmamış kefalet geçerli olmaz; evli kefil için kural olarak eşin yazılı rızası aranır (m. 583, 584).
Aile konutu olarak kiralanan taşınmazda kiracı, eşinin açık rızası olmadan sözleşmeyi feshedemez (m. 349). Kiracının kiralananı belli bir tarihte boşaltma taahhüdü, kiralananın teslim edilmesinden sonra ve yazılı olarak verilmiş olmalıdır (m. 352); ayrıntısı tahliye taahhütnamesi yazısındadır.
Sık sorulan sorular
Kira sözleşmesi noterde mi yapılmalı? Hayır. Kanun noter şartı aramaz; tarafların kendi aralarında imzaladığı yazılı sözleşme yeterlidir.
Sözleşme süresi bitince kiracı çıkmak zorunda mı? Hayır. Kiracı süre bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunmadıkça sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzamış sayılır. Kiraya verenin tahliye isteyebileceği hâller sınırlıdır; bunlardan biri ihtiyaç nedeniyle tahliyedir.
Kira elden ödenebilir mi? Gelir İdaresi Başkanlığının kira geliri rehberine göre konut ve işyeri kiralarında tahsilat ve ödemelerin banka veya PTT aracılığıyla belgelenmesi gerekir; konut kiralarındaki 500 TL’lik sınır 328 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği (Resmî Gazete 17 Ekim 2024, sayı 32695) ile kaldırılmıştır.
Kira uyuşmazlığında doğrudan dava açılabilir mi? Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; ilamsız icra yoluyla tahliye bu kuralın dışındadır (6325 sayılı Kanun m. 18/B).
İlgili konular: Kira artış oranı nasıl hesaplanır?, Tahliye taahhütnamesi hangi şartlarda geçerlidir?, Kira icra takibine nasıl itiraz edilir?. Kira ve gayrimenkul alanındaki çalışmalarımız için kira ve gayrimenkul hukuku sayfasına bakabilirsiniz.
Kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 299, 300, 316, 322, 323, 342–344, 346, 347, 349, 352, 583, 584 (mevzuat.gov.tr)
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 18/B (mevzuat.gov.tr)
- Gelir İdaresi Başkanlığı, Kira Geliri Elde Eden Mükellefler İçin Vergi Rehberi (Şubat 2025), bölüm 3.3: kira ödemelerinin banka veya PTT ile belgelenmesi
Hazırlayan: Av. Kaan Kaplan · Son güncelleme: 16 Kasım 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir olay hakkında hukuki görüş niteliğinde değildir.