Hapis cezası alan kişi cezaevinde ne kadar yatar? Örneklerle hesaplama (2026)

Kısa cevap: Süreli hapis cezalarında kural, cezanın yarısı cezaevinde iyi hâlle geçirildiğinde koşullu salıverilmedir. Bu sürenin son bir yılı, şartları varsa denetimli serbestlik altında cezaevi dışında geçirilebilir; ancak 4 Haziran 2025’ten sonra işlenen suçlarda koşullu salıverilmeye kadar geçmesi gereken sürenin en az onda biri (ve en az beş gün) mutlaka kurumda geçirilmelidir. Kasten öldürme, cinsel saldırı, işkence gibi kanunda sayılan suçlarda, örgüt suçlarında ve tekerrürde oran üçte ikiye çıkar. Suç eski tarihliyse geçici maddeler ek imkânlar tanıyabilir. Kendi hesabınızı yapmak için infaz hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Koşullu salıverilme oranları

Cezaevinde geçirilecek süreyi belirleyen temel hüküm, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 107. maddesidir. Buna göre ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar otuz yılını, müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar yirmi dört yılını, süreli hapis cezasına mahkûm olanlar ise cezalarının yarısını infaz kurumunda iyi hâlle geçirdiklerinde koşullu salıverilmeden yararlanabilir (m. 107/2). Koşullu salıverilme otomatik değildir; iyi hâl, infaz kurumu idare kurulunun değerlendirmesine bağlıdır. Koşullu salıverilen hükümlü, cezanın kalan kısmını denetim süresi olarak dışarıda geçirir ve bu süre içinde kasıtlı suç işlemesi veya yükümlülüklerine uymaması hâlinde koşullu salıverilme geri alınabilir.

Kanun, 7242 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle aşağıdaki suçlar bakımından oranı üçte iki olarak belirlemiştir (m. 107/2):

• Kasten öldürme suçlarından (TCK m. 81, 82, 83) verilen süreli hapis cezaları,
• Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (TCK m. 87/2-d),
• İşkence ve eziyet (TCK m. 94, 95, 96),
• Cinsel saldırı (TCK m. 102, ikinci fıkra hariç), reşit olmayanla cinsel ilişki (TCK m. 104, ikinci ve üçüncü fıkralar hariç) ve cinsel taciz (TCK m. 105),
• Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar (TCK m. 132–138),
• Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk (TCK m. 326–339),
• Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (TCK m. 188) suçundan mahkûm olan çocuklar.

Yetişkinler bakımından uyuşturucu ticareti suçunda oran, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmedikçe yarıdır. Örgüt kurma, yönetme veya örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda ise süreli hapis cezasında oran üçte iki, ağırlaştırılmış müebbette otuz altı, müebbette otuz yıldır (m. 107/4). Tekerrür hâlinde işlenen suçlarda süreli hapis cezasının üçte ikisi, ağırlaştırılmış müebbetin otuz dokuz, müebbetin otuz üç yılı infaz edilmelidir (m. 108/1); hükümlü hakkında ikinci defa tekerrür hükümleri uygulanmışsa süreli hapis cezalarında oran dörtte üçtür (m. 108/3). Birden fazla hapis cezasında cezalar toplanarak hesaplama yapılır ve kanun toplam süre için üst sınırlar öngörür (m. 107/3).

Hesaplamada iki ayrıntı sonucu ciddi biçimde etkiler. İlki, gözaltında ve tutuklulukta geçen sürenin cezadan mahsup edilmesidir (TCK m. 63). İkincisi, on beş yaşını doldurmadan önce işlenen suçlarda kurumda geçirilen her gün, kanunda sayılan bazı suçlar hariç, iki gün olarak hesaplanır (m. 107/5).

Denetimli serbestlik: cezaevinden ne zaman çıkılır?

Hükümlünün fiilen cezaevinden çıktığı tarih çoğu zaman koşullu salıverilme tarihi değil, denetimli serbestlik tarihidir. 5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesine göre açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan, koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlü, talep etmesi hâlinde cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmını denetimli serbestlik tedbiri altında dışarıda geçirebilir. Karar infaz hâkimi tarafından, kurum idaresinin değerlendirme raporu dikkate alınarak verilir.

7550 sayılı Kanunla (4 Haziran 2025) bu hükme önemli bir şart eklenmiştir: hükümlünün denetimli serbestlikten yararlanabilmesi için koşullu salıverilme tarihine kadar kurumda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini, beş günden az olmamak üzere, fiilen ceza infaz kurumunda geçirmiş olması gerekir. Geçici 11. maddeye göre bu şart, 4 Haziran 2025’ten önce işlenen suçlara uygulanmaz.

Bazı hükümlüler için süre daha uzundur. Sıfır–altı yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlüler için bu süre iki yıl; ağır hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen hükümlüler için üç yıldır (m. 105/A/3). Hapse çevrilen adli para cezalarında ise bu infaz usulü uygulanmaz (m. 105/A/4).

Örneklerle hesaplama

Aşağıdaki örnekler 4 Haziran 2025’ten sonra işlenmiş, tekerrür bulunmayan, hükümlünün iyi hâlli olduğu ve açık kuruma ayrılma şartlarının oluştuğu varsayımına dayanır; tutuklulukta geçen süre ayrıca düşülür.

İki yıl hapis cezası

Koşullu salıverilme süresi cezanın yarısı, yani on iki aydır. Denetimli serbestlik koşullu salıverilmeye bir yıl kala başlayabileceğinden, kural olarak hükümlü kuruma girer girmez bu imkândan yararlanabilecek durumdadır; ancak on iki ayın onda biri olan yaklaşık otuz altı günü fiilen kurumda geçirmesi gerekir. Sonuç olarak yaklaşık otuz altı gün kurumda, kalan yaklaşık on bir ay denetimli serbestlik altında geçirilir; ardından cezanın kalan on iki ayı denetim süresidir. Belirtmek gerekir ki iki yıl veya daha az süreli cezalar şartları varsa ertelenebilir (TCK m. 51) veya hükmün açıklanması geri bırakılabilir (CMK m. 231); bu hâllerde cezaevine hiç girilmeyebilir.

On yıl hapis cezası

Koşullu salıverilme süresi beş yıldır. Denetimli serbestliğin son bir yılı kapsaması nedeniyle hükümlü dört yıl kurumda kalır; onda bir şartı (altı ay) bu süre içinde zaten karşılanır. Ardından bir yıl denetimli serbestlik ve beş yıl denetim süresi gelir. Aynı ceza örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen bir suçtan verilmişse oran üçte iki olduğundan koşullu salıverilme altı yıl sekiz aya, kurumda geçecek süre beş yıl sekiz aya çıkar.

Kasten öldürmeden on beş yıl hapis cezası

Örneğin haksız tahrik indirimiyle süreli hapis cezasına hükmedilmişse oran üçte ikidir; koşullu salıverilme on yıl, kurumda geçecek süre denetimli serbestlik düşüldükten sonra dokuz yıldır.

Eski tarihli suçlar ve geçici maddeler

İnfaz hesabında belirleyici olan, hükmün veya kesinleşmenin değil, suçun işlendiği tarihtir. 7242 sayılı Kanunla eklenen geçici 6. madde, 30 Mart 2020’ye kadar işlenen suçlar bakımından, kanunda sayılan suçlar hariç olmak üzere, denetimli serbestlik için öngörülen bir yıllık süreyi üç yıl olarak uygular; küçük çocuğu bulunan kadın hükümlüler ile ileri yaştaki ve ağır hastalığı bulunan hükümlüler için daha uzun süreler öngörür.

Geçici 10. maddenin altıncı fıkrası ise, 7571 sayılı Kanunla (RG 25.12.2025) yapılan değişiklik sonrasında, 31 Temmuz 2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle hükümlü bulunanlara ek bir imkân tanır. Kasten öldürmenin nitelikli bazı hâlleri (TCK m. 82/1-d, e, f), deprem nedeniyle yapıların yıkılması sonucu meydana gelen öldürme suçları, TCK m. 102, 103 ve 104/2–3’teki cinsel suçlar, devletin güvenliğine, anayasal düzene, millî savunmaya ve devlet sırlarına karşı suçlar, Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar hariç olmak üzere, bu hükümlüler açık kuruma ayrılma imkânından erken yararlanabilir ve açık kurumda en az üç ay kalmak şartıyla denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlandırılır. 7589 sayılı Kanun (RG 31.07.2026) ise infaz oranlarında yeni bir değişiklik yapmamıştır.

Güncel yargı kararları

Anayasa Mahkemesi, 07.03.2024 tarihli ve E.2023/148, K.2024/70 sayılı kararında (RG 19.04.2024), geçici 10. maddede öngörülen imkânın tarih ölçütüne yönelik itirazı reddetmiş; karşıoy yazılarında suç tarihinin esas alınması gerektiği görüşü savunulmuştur. Kanun koyucu daha sonra 7571 sayılı Kanunla ölçütü “31/7/2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar” olarak değiştirmiştir.

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 13.03.2025 tarihli ve E.2024/2278, K.2025/2053 sayılı kararında, geçici 6. maddenin üçüncü fıkrasındaki imkânın yalnızca 30 Mart 2020’den önce işlenen suçlar bakımından uygulanabileceğini belirterek bu tarihten sonra işlenen suç için uygulama yapan kararı kanun yararına bozmuştur. Karar, infaz hesabında suç tarihinin belirleyiciliğini açıkça ortaya koymaktadır.

Sık yapılan hatalar

• Koşullu salıverilme ile çıkış tarihini karıştırmak: Hükümlü çoğu durumda koşullu salıverilme tarihinden bir yıl önce, denetimli serbestlikle cezaevinden çıkar.
• Karar tarihine bakmak: Geçici maddelerin ve 7550 sayılı Kanunla getirilen onda bir şartının uygulanması suç tarihine bağlıdır.
• Mahsubu unutmak: Gözaltı ve tutuklulukta geçen süre infaz edilecek süreden düşülür.
• İyi hâli varsaymak: Disiplin cezaları koşullu salıverilmeyi ve denetimli serbestliği geciktirebilir.
• Birden fazla cezayı ayrı ayrı hesaplamak: Toplanan cezalarda farklı oranlar ve kanuni üst sınırlar birlikte uygulanır.

Cezanın infazından sonra sicil kaydının ne zaman silineceği için adli sicil kaydı ne zaman silinir? cevabımıza, ceza yargılaması ve infaz süreçlerindeki hizmetlerimiz için ceza hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

Kaynaklar

• 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, m. 105/A, 107, 108, geçici m. 6, 10, 11
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 51, 63
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 231
• Anayasa Mahkemesi, 07.03.2024 tarihli, E.2023/148, K.2024/70 sayılı karar (RG 19.04.2024, 32522)
• Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 13.03.2025 tarihli, E.2024/2278, K.2025/2053 sayılı karar

Hazırlayan: Av. Kaan Kaplan · Son güncelleme: 5 Kasım 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir olay hakkında hukuki görüş niteliğinde değildir. Kesin infaz süresi, ilamın ve müddetnamenin incelenmesiyle belirlenir.