Süresiz Nafaka Kaldırıldı mı? AYM Kararı, Yürürlük Tarihi ve Mevcut Nafakalar

Süresiz nafaka henüz kalkmadı. Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki “süresiz olarak” ibaresini iptal etti; ancak iptal 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek. O tarihe kadar mevcut kural uygulanmaya devam ediyor ve verilmiş nafaka kararları kendiliğinden sona ermiyor.

Süresiz nafaka nedir?

Halk arasında süresiz nafaka denilen ödeme, hukuktaki adıyla yoksulluk nafakasıdır ve TMK m. 175’te düzenlenir. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eş, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla, geçimi için diğer eşten onun malî gücü oranında nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusurlu olması şart değildir.

Kanundaki “süresiz olarak” ifadesi, nafakanın belirli bir yıl sayısıyla sınırlanmadan, şartlar devam ettiği sürece ödenmesi anlamına geliyordu. Kısa süren evliliklerin ardından da uzun yıllar süren yükümlülükler doğabildiği için düzenleme uzun süredir tartışılıyordu.

Anayasa Mahkemesinin kararı

Bir aile mahkemesinin somut norm denetimi başvurusu üzerine Anayasa Mahkemesi, 4 Haziran 2026 tarihli ve E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararıyla TMK m. 175/1’deki “süresiz olarak” ibaresini oy çokluğuyla iptal etti. Gerekçeli karar 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.

İptal yalnızca bu ibareyle sınırlıdır. Maddenin geri kalanı yürürlüktedir. Yani yoksulluk nafakası kurumu kaldırılmamış, yalnızca nafakanın kanun gereği süresiz olması niteliği iptal edilmiştir.

Mahkemenin önceki tutumu

Anayasa Mahkemesi 17 Mayıs 2012 tarihli, E.2011/136, K.2012/72 sayılı kararında aynı ibareyi Anayasa’ya aykırı bulmamıştı. Mahkeme o kararda süresizliğin ömür boyu nafaka anlamına gelmediğini, şartlar değiştiğinde nafakanın kaldırılabileceğini vurgulamıştı. Anayasa m. 152 uyarınca esastan reddedilen bir hüküm için on yıl geçmeden aynı iddiayla yeniden başvuru yapılamadığından konu ancak bu sürenin ardından tekrar Mahkemenin önüne gelebildi.

İptal ne zaman yürürlüğe girecek?

Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün, kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi. Karar 30 Eylül 2026’da yayımlandığından iptal 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecektir. Bu süre, yasama organına yeni bir düzenleme yapması için tanınmıştır.

• 4 Haziran 2026: İptal kararı verildi.
• 30 Eylül 2026: Gerekçeli karar Resmî Gazete’de yayımlandı; dokuz aylık süre başladı.
• 30 Haziran 2027: “Süresiz olarak” ibaresinin iptali yürürlüğe girecek.

Bu tarihe kadar TMK m. 175 mevcut hâliyle uygulanır. Açılan boşanma davalarında şartları oluşursa süresiz yoksulluk nafakasına hükmedilebilir. “Nafaka tamamen kalktı” ya da “artık kimse nafaka ödemeyecek” gibi ifadeler hukuken doğru değildir.

Mevcut nafaka kararları ne olacak?

Anayasa Mahkemesi kararları geriye yürümez (Anayasa m. 153). Bu nedenle iptal kararı, daha önce verilmiş ve kesinleşmiş nafaka kararlarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

• Lehine süresiz yoksulluk nafakasına hükmedilmiş kişinin nafakası, iptal kararıyla otomatik olarak kesilmez.
• Nafakanın kaldırılması veya azaltılması için yine ayrı bir dava açılması ve kanuni şartların ispatı gerekir.
• Mevcut kararların yeni düzenlemeden nasıl etkileneceği, çıkarılacak kanunun geçiş hükümlerine bağlıdır. Kazanılmış haklar bu düzenlemenin en tartışmalı başlığı olacaktır.

Yoksulluk nafakası hangi hâllerde sona erer?

“Süresiz” olması, nafakanın hiçbir koşulda bitmeyeceği anlamına gelmiyordu. TMK m. 176 uyarınca yoksulluk nafakası iki yolla sona erer ve bu kurallar bugün de geçerlidir.

Kendiliğinden sona erme

Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde nafaka, ayrıca mahkeme kararına gerek olmaksızın sona erer.

Mahkeme kararıyla kaldırma veya değiştirme

Nafaka alacaklısının evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde, nafaka yükümlüsü dava açarak nafakanın kaldırılmasını isteyebilir. Tarafların malî durumunun değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi hâlinde ise nafakanın artırılması ya da azaltılması istenebilir.

Yargıtay uygulamasında yoksulluk; yeme, giyinme, barınma, sağlık ve ulaşım gibi temel ihtiyaçları karşılayacak gelirden yoksunluk olarak geniş yorumlanır. Her gelir artışı yoksulluğun sona erdiği anlamına gelmez. Özellikle “fiilen evli gibi yaşama” ve “haysiyetsiz hayat” iddialarında soyut beyan yeterli değildir; iddianın somut delillerle ispatı gerekir.

Yeni yasal düzenleme

Ekim 2026 sonu itibarıyla TMK m. 175’i değiştiren bir kanun Resmî Gazete’de yayımlanmamıştır. Basına yansıyan bilgilere göre bir yargı paketi kapsamında taslak metin hazırlanmış, ancak metin üzerinde çalışmalar sürmektedir.

Kamuoyunda tartışılan başlıklar arasında nafaka süresinin evlilik süresine bağlanması, eşlerin gelir durumunun dikkate alınması ve hâkime takdir yetkisi tanınması yer alıyor. Bu başlıklar henüz taslak düzeyindedir ve yasalaşmadan bağlayıcı bir sonuç doğurmaz.

30 Haziran 2027’ye kadar yeni bir düzenleme yapılmazsa, iptalden sonra maddede nafakanın süresine ilişkin bir hüküm kalmayacaktır. Bu durumda nafakanın süresinin mahkemelerce nasıl belirleneceği uygulamada yeni bir tartışma konusu olacaktır.

Nafaka borçlusu ve alacaklısı ne yapmalı?

Nafaka ödeyen taraf

1. Mevcut mahkeme kararına uygun olarak ödemeye devam edin.
2. Karşı tarafın yeniden evlenmesi, düzenli gelir elde etmesi veya fiilen evli gibi yaşaması gibi somut değişiklikleri belgeleyin.
3. Şartlar oluşmuşsa nafakanın kaldırılması veya azaltılması davası açın; yeni kanun yürürlüğe girdiğinde geçiş hükümlerini ayrıca değerlendirin.

Nafaka alan taraf

1. Mevcut nafakanızın iptal kararıyla kesilmediğini bilin; ödeme yapılmazsa icra yoluna başvurabilirsiniz.
2. Gelir ve gider durumunuzu gösteren belgeleri güncel tutun; olası bir kaldırma veya azaltma davasında yoksulluğun devamı bunlarla ispatlanır.
3. Yeni düzenlemenin geçiş hükümlerini takip edin; boşanma davanız sürüyorsa maddi tazminat gibi diğer talepleri de gözden geçirin.

Kaynaklar

• Anayasa Mahkemesi, 04.06.2026 tarihli, E.2025/156, K.2026/131 sayılı karar (Resmî Gazete, 30.09.2026, Sayı 33386)
• Anayasa Mahkemesi, 17.05.2012 tarihli, E.2011/136, K.2012/72 sayılı karar
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 169, 175, 176, 182

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir olay hakkında hukuki görüş niteliğinde değildir. Değerlendirme 28 Ekim 2026 tarihindeki mevzuata göre yapılmıştır.