CMK 308/A BAŞVURUSU VE ŞARTLARI

Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin verdiği bazı kararlar kesin niteliktedir; bu kararlara karşı temyiz yolu kapalıdır. Kesin nitelikteki bu kararlarda açık bir hukuka aykırılık bulunması halinde başvurulabilecek yol, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 308/A maddesidir. Madde, 7035 sayılı Kanun ile CMK’ya eklenmiş, 2019 ve 2023 değişiklikleriyle bugünkü hâlini almıştır ve temyiz denetimi dışında kalan kesin BAM kararları için uygulamada çoğu zaman tek iç hukuk yolu olarak öne çıkmaktadır.

CMK 308/A, Kanun’un olağanüstü kanun yolları kısmında, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazını düzenleyen CMK 308’in hemen ardından yer alır ve bu maddenin istinaf yapısına uyarlanmış paraleli niteliğindedir. Yalnızca bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kesin nitelikteki, yani temyiz yolu açık olmayan kararlarına karşı işletilebilir; temyiz yolu açık olan istinaf kararları zaten Yargıtay denetimine tabi olduğundan bu özel itiraz yoluna konu edilemez.

İtiraz Yetkisi ve Süre

İtiraz yetkisi bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığına aittir. Başsavcılık bu yetkiyi kesin kararda esaslı bir hukuka aykırılık gördüğünde re’sen kullanabileceği gibi, sanık, müdafi veya katılanın başvurusu üzerine de kullanabilir. Taraflar doğrudan başkanlar kuruluna başvuramaz; yapılması gereken, başsavcılığı bu yetkiyi kullanmaya yöneltecek gerekçeli bir itiraz talebi sunmaktır.

Başsavcılık, kararın kendisine verildiği tarihten itibaren bir ay içinde kararı veren daireye itiraz edebilir. Sanık lehine yapılacak itirazda ise süre aranmaz; esaslı hukuka aykırılık, bir aylık süre geçmiş olsa dahi her zaman itiraz konusu yapılabilir.

Sanık Aleyhine İtirazın Özel Şartları

7445 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme, sanık aleyhine itiraz bakımından ek güvenceler öngörmüştür. Bu yönde bir itirazın yapılabilmesi için kararı etkileyecek nitelikte esaslı bir hatanın bulunması gerekir; sonucu değiştirmeyecek şekli aykırılıklar bu itiraza dayanak oluşturmaz. İtiraz, daire tarafından sanığa veya müdafiine tebliğ edilir ve ilgililer, tebliğden itibaren iki hafta içinde yazılı cevap verebilir. Sanık lehine itirazda bu tebligat ve cevap prosedürü ile esaslı hata koşulu aranmamaktadır.

İnceleme Usulü ve Kararın Kesinliği

İtiraz önce kararı veren ceza dairesine yapılır; daire itirazı yerinde görürse kendi kararını düzeltir, görmezse dosyayı ceza daireleri başkanlar kuruluna gönderir. Kurula gönderilen itiraz için kararına itiraz edilen dairenin başkanı veya görevlendireceği üye tarafından bir rapor hazırlanır. Dörtten fazla ceza dairesi bulunan bölge adliye mahkemelerinde bu inceleme, HSK tarafından belirlenen dört üyeli başkanlar kurulunca yürütülür.

Başkanlar kurulunun 308/A kapsamında verdiği kararlar kesindir; bu karara karşı başka bir iç denetim yolu öngörülmemiştir. Bu nedenle başvurunun ilk seferinde eksiksiz ve hukuki dayanaklarıyla güçlü biçimde hazırlanması büyük önem taşımaktadır.

Sonuç

CMK 308/A, kesin nitelikteki BAM kararlarına karşı son iç hukuk denetimini sağlayan istisnai bir mekanizmadır ve başvurunun doğru zamanlanması, doğru dayanaklarla kurgulanması, elde edilebilecek sonucu doğrudan belirler. Elinizde bulunan bir bölge adliye mahkemesi kararının kesin nitelikte olup olmadığını, 308/A yolunun somut dosyanız açısından uygulanabilirliğini ve itiraz talebinin nasıl hazırlanması gerektiğini değerlendirmek istiyorsanız büromuzla iletişime geçmenizi öneririz. Neka Legal Avukatlık Bürosu olarak dosyanızı süre ve esas yönünden inceleyerek size özel bir başvuru stratejisi sunarız.