İş kazası tazminatı nasıl hesaplanır?

Kısa cevap: İş kazası tazminatı; işçinin sürekli maluliyet oranı, kazadaki kusur oranları, işçinin kazancı, yaşı ve bakiye ömrü esas alınarak aktüer bilirkişi tarafından hesaplanır. SGK’nın bağladığı gelirin rücu edilebilen kısmı tazminattan düşülür. 7589 sayılı Kanunla TBK 55’e eklenen hükümle, kazancın bilindiği dönem için faiz olay tarihinden, bilinmeyen dönem için karar tarihinden işletilmektedir. Bunlara ek olarak manevi tazminat istenebilir.

Hangi tazminatlar istenebilir?

• Sürekli iş göremezlik (çalışma gücü kaybı) tazminatı: Kalıcı maluliyet nedeniyle işçinin ömrü boyunca uğrayacağı gelir kaybı (TBK m. 54).
• Geçici iş göremezlik zararı: Tedavi süresince çalışılamayan dönemin kaybı; SGK’nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneği bundan düşülür.
• Tedavi ve bakım giderleri: SGK tarafından karşılanmayan tedavi, protez, bakıcı giderleri.
• Manevi tazminat: Yaşanan acı ve üzüntü karşılığı (TBK m. 56). Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde yakınlar da manevi tazminat isteyebilir.
• Ölüm hâlinde: Destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze giderleri (TBK m. 53).

Hesaplamayı belirleyen unsurlar

1. Maluliyet oranı: Çalışma gücü kaybı, ilgili yönetmelik uyarınca yetkili sağlık kurulu raporuyla belirlenir. SGK’nın tespit ettiği oran ile mahkemenin aldırdığı rapor farklıysa çelişki giderilir.
2. Kusur oranları: İş güvenliği uzmanı bilirkişi, işverenin 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’ndaki yükümlülüklerine uyup uymadığını ve işçinin müterafik kusurunu değerlendirir. İşçinin kusuru oranında tazminat indirilir (TBK m. 52).
3. Kazanç: Kazadan karar tarihine kadarki dönem (bilinen dönem) gerçek ücretle; sonraki dönem (bilinmeyen dönem) ise ücretin aynı oranda artacağı varsayımıyla hesaplanır. Çalışma çağı kural olarak 60 yaşta biter; sonrası pasif dönem olarak asgari geçim düzeyinden hesaplanır.
4. Bakiye ömür: Yargıtay uygulamasında TRH-2010 yaşam tablosu kullanılmaktadır.
5. SGK mahsubu: SGK’nın bağladığı sürekli iş göremezlik gelirinin, işverene rücu edilebilecek kısmının peşin sermaye değeri tazminattan düşülür.

Basit bir örnekle mantık

Kazada yüzde 20 oranında sürekli maluliyete uğrayan, net aylık kazancı 40.000 TL olan 35 yaşındaki bir işçiyi düşünelim. Kazancın her ay yüzde 20’si kaybedilmiş sayılır; bu kayıp çalışma çağının sonuna kadar ve sonra pasif dönem için hesaplanıp bugüne indirgenir. İşveren yüzde 80, işçi yüzde 20 kusurluysa bulunan zararın yüzde 80’i istenebilir; SGK gelirinin rücu edilebilir peşin sermaye değeri de bundan düşülür. Gerçek tutar her dosyada aktüer bilirkişi raporuyla belirlenir; bu örnek yalnız hesap mantığını göstermek içindir.

12. Yargı Paketi ile gelen faiz değişikliği

7589 sayılı Kanunun 18. maddesiyle TBK 55’e iki fıkra eklendi. Buna göre çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatlarında, kazancın bilindiği döneme ait tazminata olay tarihinden, bilinmeyen döneme ait tazminata karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir. Ayrıca tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödemeler, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminattan oransal olarak mahsup edilir.

Sık yapılan hatalar

• Kazayı SGK’ya bildirilmemiş bırakmak: işveren kazayı üç iş günü içinde bildirmekle yükümlüdür; bildirim yoksa işçi de kayıt altına alınmasını sağlamalıdır.
• Maluliyet raporu kesinleşmeden düşük bir tutarla anlaşmak: TBK 55’e eklenen mahsup kuralı nedeniyle erken ödemeler sonradan tazminattan düşülür.
• İşverenin sigorta şirketinden yapılan ödemeyi “ibra” sanmak: makbuzun içeriği ve ifa amacı ayrıca incelenmelidir.

Dava, süre ve görevli mahkeme

İş kazasından doğan tazminat davaları iş mahkemesinde görülür. İş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında zorunlu arabuluculuk dava şartı değildir (7036 m. 3). Zamanaşımı, iş sözleşmesine dayanan sorumlulukta on yıldır (TBK m. 146); Yargıtay sürenin, maluliyetin kesin olarak öğrenildiği tarihten başladığını kabul etmektedir. 7589 ile belirsiz alacak davası kaldırıldığından dava artık kısmi dava olarak açılmakta, talep tahkikat sonuna kadar bir defa artırılabilmektedir.

Ön bir tahmin için iş kazası tazminatı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz; faiz hesabı için yasal faiz oranı cevabımıza bakabilirsiniz. İş kazası davalarındaki hizmetlerimiz için iş hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Kaynaklar

• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 52–56, 146 (TBK 55, 7589 sayılı Kanunun 18. maddesiyle eklenen fıkralarla birlikte)
• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, m. 13, 19, 21
• 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
• 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, m. 3

Hazırlayan: Av. Kaan Kaplan · Son güncelleme: 9 Kasım 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir olay hakkında hukuki görüş niteliğinde değildir.