İnfaz ne zaman biter, infazın bittiği nasıl anlaşılır?

Kısa cevap: Hapis cezasının infazı, cezaevinden çıkılan gün veya koşullu salıverilme tarihinde değil, mahkûm olunan sürenin tamamının dolduğu hakederek (bihakkın) tahliye tarihinde biter. Koşullu salıverilen hükümlü bu tarihe kadar denetim süresi içindedir; süreyi yükümlülüklere uygun ve iyi hâlli geçirirse ceza infaz edilmiş sayılır (5275 sayılı Kanun m.107/14). Adli para cezasında infaz ödemeyle, ertelenen cezada denetim süresinin iyi hâlle dolmasıyla tamamlanır. Kesin tarih, savcılığın düzenlediği müddetnamede (süre belgesinde) yazar.

Üç ayrı tarih: denetimli serbestlik, koşullu salıverilme, hakederek tahliye

Hapis cezasının infazında üç tarih birbirine karıştırılır:

  • Denetimli serbestlik tarihi: Hükümlünün fiilen cezaevinden çıktığı tarihtir. Ceza devam eder; yalnızca infaz şekli değişir.
  • Koşullu salıverilme tarihi: Cezanın kanunda öngörülen kısmı (kural olarak yarısı) iyi hâlle geçirildiğinde ulaşılan tarihtir. Bu tarihten sonra hükümlü denetim süresine girer.
  • Hakederek tahliye tarihi: Hükmedilen cezanın tamamının dolduğu tarihtir. İnfaz bu tarihte biter.

Koşullu salıverilen hükümlünün denetim süresi, infaz kurumunda geçirmesi gereken süre kadardır; ancak süreli hapis cezalarında hakederek tahliye tarihini geçemez (m.107/6). Hükümlü denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlerse veya yükümlülüklerine infaz hâkiminin uyarısına rağmen uymamakta ısrar ederse koşullu salıverilme kararı geri alınır ve kanunda gösterilen süre yeniden cezaevinde çektirilir (m.107/12, 13). Bu nedenle cezaevinden çıkmış olmak, cezanın bittiği anlamına gelmez.

Örnek hesaplama

Koşullu salıverilme oranı yarı olan bir suçtan altı yıl hapis cezası alan ve 1 Mart 2024’te cezaevine giren, tutukluluğu bulunmayan bir hükümlüyü düşünelim. Koşullu salıverilme tarihi üç yıl sonra, 1 Mart 2027’dir. Şartları taşıyorsa bundan bir yıl önce, 1 Mart 2026’da denetimli serbestlikle cezaevinden çıkabilir. Hakederek tahliye tarihi ise 1 Mart 2030’dur; infaz bu tarihte biter. Hükümlü 2026’da dışarı çıkmış olsa da dört yıl boyunca önce denetimli serbestlik, sonra koşullu salıverilme denetimi altındadır. Gözaltında veya tutuklulukta geçen süre varsa bütün tarihler o kadar öne çekilir. Kendi tarihlerinizi görmek için infaz hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Ceza türüne göre infazın bittiği an

  • Süreli hapis cezası: Hakederek tahliye tarihinde. Koşullu salıverilme geri alınmışsa, geri alma kararında belirtilen sürenin de çekilmesiyle.
  • Adli para cezası: Cezanın tamamının ödenmesiyle; ödenmeyen ceza için adli para cezası ödenmezse ne olur? cevabımıza bakabilirsiniz.
  • Ertelenen hapis cezası: Mahkemenin belirlediği denetim süresi yükümlülüklere uygun veya iyi hâlli geçirildiğinde ceza infaz edilmiş sayılır (TCK m.51/8). Ayrıntı için ertelenmiş ceza adli sicilden ne zaman silinir? cevabımıza bakabilirsiniz.
  • Hükmün açıklanmasının geri bırakılması: Ortada açıklanmış bir hüküm bulunmadığından infaz da yoktur; denetim süresi iyi hâlle dolunca dava düşer.
  • Müebbet hapis cezaları: Ceza hayat boyu sürdüğünden hakederek tahliye tarihi yoktur; koşullu salıverilen hükümlü kanundaki denetim süresini iyi hâlli tamamladığında ceza infaz edilmiş sayılır.
  • Mükerrirler: Tekerrür hükümleri uygulanan kişiler hakkında infaz hâkimi, cezanın infazı tamamlandıktan sonra başlamak üzere en az bir yıllık ayrı bir denetim süresi belirler (m.108/4).

İnfazın bittiği nasıl anlaşılır?

İnfaza başlanırken Cumhuriyet savcılığı, cezanın başlangıcını, koşullu salıverilme tarihini ve hakederek tahliye tarihini gösteren bir müddetname (süre belgesi) düzenler; bu belge hükümlüye de verilir. Cezaların toplanması, mahsup veya disiplin cezası gibi nedenlerle tarihler değişirse müddetname yenilenir. Tarihi öğrenmenin yolları şunlardır:

  • Güncel müddetnameye bakmak; elinizde yoksa ilamı infaz eden Cumhuriyet başsavcılığının infaz bürosundan veya cezaevi idaresinden istemek,
  • UYAP üzerinden infaz dosyasını incelemek veya avukat aracılığıyla dosyadan örnek almak,
  • İnfaz tamamlandıktan sonra adli sicil kaydı sorgulamak. İnfazı biten mahkûmiyet adli sicilden silinerek arşiv kaydına alınır; kaydın hâlâ sicilde görünmesi çoğu zaman infazın sürdüğünü veya bildirimin henüz işlenmediğini gösterir.

Müddetnamedeki hesabın hatalı olduğunu düşünen hükümlü veya avukatı infaz hâkimliğine başvurabilir.

İnfaz bitince ne değişir?

  • Hak yoksunlukları: Kasten işlenen suçtan hapis cezasına mahkûmiyetin sonucu olan hak yoksunlukları kural olarak cezanın infazı tamamlanıncaya kadar sürer (TCK m.53). Koşullu salıverilme veya denetimli serbestlikle dışarıda olmak bu yoksunlukları kendiliğinden kaldırmaz.
  • Adli sicil: Kayıt sicilden silinir ve arşive alınır; arşiv kaydının silinme süreleri de infazın bittiği tarihten işler. Ayrıntı için adli sicil kaydı ne zaman silinir? cevabımıza bakabilirsiniz.
  • Tekerrür: Yeni bir suçta tekerrür hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı, önceki cezanın infaz edildiği tarihten itibaren geçen süreye göre belirlenir (TCK m.58).
  • Yurt dışı çıkış ve diğer kısıtlamalar: Denetim süresine bağlı yükümlülükler infazın bitmesiyle sona erer.

Sık yapılan hatalar

  • Tahliyeyi infazın sonu sanmak: Denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme döneminde ceza sürmektedir; bu dönemde işlenen kasıtlı suç, dışarıda geçen sürenin yeniden cezaevinde çekilmesine yol açabilir.
  • Eski müddetnameye güvenmek: Yeni bir ilam eklendiğinde veya mahsup yapıldığında tarihler değişir.
  • Hak yoksunluklarının tahliyeyle kalktığını düşünmek: Memuriyet, seçilme veya vasilik gibi konularda belirleyici olan infazın tamamlandığı tarihtir.
  • Ceza zamanaşımını infazla karıştırmak: Hiç infaz edilmeyen ceza, kanundaki süre dolunca infaz edilemez hâle gelir; bu ayrı bir kurumdur ve ceza zamanaşımı cevabımızda anlatılmıştır.

Koşullu salıverilme oranları için hapis cezası alan kişi ne kadar yatar?, cezaevi dışında geçen dönem için denetimli serbestlik nedir, ne kadar sürer? cevaplarımıza bakabilirsiniz. İnfaz sürecindeki hizmetlerimiz için ceza hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Kaynaklar

Hazırlayan: Av. Kaan Kaplan · Son güncelleme: 10 Kasım 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir olay hakkında hukuki görüş niteliğinde değildir.

Yukarı Çık