Tutukluluk süresi en fazla ne kadar olabilir, cezadan düşer mi?

Kısa cevap: Ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işlerde tutukluluk süresi en çok bir yıldır ve zorunlu hâllerde altı ay uzatılabilir. Ağır ceza işlerinde süre en çok iki yıldır; uzatmalarla birlikte toplam beş yılı, terör ve devlete karşı bazı suçlarda yedi yılı geçemez (CMK m.102). Tutuklulukta geçen her gün, mahkûmiyet hâlinde hapis cezasından düşülür (TCK m.63).

Kanundaki azami süreler

CMK m.102’ye göre tutukluluk için üst sınırlar şöyledir:

  • Asliye ceza mahkemesinin görevine giren işler: En çok bir yıl; zorunlu hâllerde gerekçesi gösterilerek altı ay daha uzatılabilir (toplam bir buçuk yıl).
  • Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işler: En çok iki yıl; zorunlu hâllerde uzatılabilir, ancak uzatma süresi toplam üç yılı geçemez (toplam beş yıl).
  • Devletin güvenliğine, anayasal düzene ve millî savunmaya karşı suçlar ile terör suçları: Uzatma süresi beş yılı geçemez (toplam yedi yıl).

Uzatma kararları, savcının, şüpheli veya sanık ile müdafiinin görüşleri alındıktan sonra verilir.

Soruşturma aşamasındaki sınır

2019’da eklenen CMK m.102/4’e göre soruşturma evresinde, yani iddianame düzenlenmeden önce tutukluluk süresi:

  • Asliye ceza işlerinde altı ayı,
  • Ağır ceza işlerinde bir yılı geçemez.

Terör suçları, devlete karşı bazı suçlar ve toplu olarak işlenen suçlarda bu süre bir yıl altı aydır ve altı ay daha uzatılabilir. Suç tarihinde 15 yaşını doldurmamış çocuklarda süreler yarı, 18 yaşını doldurmamış çocuklarda dörtte üç oranında uygulanır (CMK m.102/5).

Süre nasıl hesaplanır?

Uygulamada CMK m.102’deki azami süreler, tutuklamadan ilk derece mahkemesinin hükmüne kadar geçen süre için uygulanır. Mahkûmiyet hükmü verildikten sonra kişi “hükmen tutuklu” sayılır ve istinaf ile temyiz aşamasında geçen süre bu sınırlara dahil edilmez. Ayrıca tutukluluğun devamı, soruşturmada en geç otuz günde bir sulh ceza hâkimince incelenir (CMK m.108); kovuşturmada mahkeme her oturumda tutukluluğu değerlendirir. Tutuklu kişi veya müdafii her zaman tahliye talebinde bulunabilir; ret kararına itiraz edilebilir.

Tutuklulukta geçen süre cezadan düşer mi?

Evet. TCK m.63’e göre hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve kişi hürriyetini sınırlayan bütün hâllerde geçen süreler (gözaltı ve tutukluluk dahil) hükmolunan hapis cezasından indirilir. Adli para cezasına hükmedilirse, kanundaki karşılığa göre her gün belirli bir tutar sayılarak cezadan indirim yapılır.

Örnek: 8 ay tutuklu kalan ve sonunda 2 yıl hapis cezası alan kişinin cezasından 8 ay düşülür; infaz bu süre dikkate alınarak hesaplanır. Koşullu salıverilme hesabında da tutuklulukta geçen süre infaz edilmiş sayılır.

Adli kontrol kapsamında konutunu terk etmeme (ev hapsi) yükümlülüğü altında geçen her iki gün ise cezadan bir gün olarak düşülür (CMK m.109/6).

Haksız tutuklamada tazminat

Kanuna aykırı tutuklanan, makul sürede yargılanmayan, sonunda kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararı verilen kişi, CMK m.141 uyarınca devletten maddi ve manevi tazminat isteyebilir. Talep, kararın kesinleştiğinin tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşmeyi izleyen bir yıl içinde, kişinin oturduğu yerdeki ağır ceza mahkemesine yapılır (CMK m.142).

Sık sorulan sorular

  • Azami süre dolarsa ne olur? Kişi tahliye edilir; ancak CMK m.109/7 uyarınca tutukluluk süresinin dolması nedeniyle salıverilenler hakkında adli kontrol uygulanabilir.
  • Tutuklamaya nasıl itiraz edilir? Tutuklama kararına, tebliğinden itibaren yedi gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir; itiraz bir üst numaralı sulh ceza hâkimliğince incelenir. Kovuşturma aşamasında mahkemenin tutukluluğa devam kararlarına da itiraz mümkündür.
  • Tutukluyken HAGB veya erteleme verilirse? Kişi tahliye edilir. Tutuklulukta geçen süre, ileride hükmün açıklanması hâlinde verilecek cezadan düşülür.
  • Bireysel başvuru mümkün mü? Tutukluluğun makul süreyi aştığı veya yeterli gerekçe gösterilmediği iddiasıyla, olağan kanun yolları tüketildikten sonra Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir.

Sık yapılan hatalar

  • Azami sürenin, istinaf ve temyiz aşamasında geçen süreyi de kapsadığını düşünmek.
  • Tutukluluğun devamı kararlarına itiraz etmemek; her itiraz yeni delil ve koşulların değerlendirilmesini sağlar.
  • Beraatten sonra tazminat için üç aylık süreyi kaçırmak.

Ceza yargılaması süreçleri için Bursa ceza hukuku sayfamıza bakabilir, infaz süresini infaz hesaplama aracımızla görebilirsiniz. İlgili cevaplar: Adli kontrol şartıyla serbest bırakılmak ne demek? ve Hapis cezası ne kadar yatar?

Kaynaklar

Hazırlayan: Av. Kaan Kaplan · Son güncelleme: 10 Kasım 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir olay hakkında hukuki görüş niteliğinde değildir.

Yukarı Çık