Muris ne demek, mirasbırakan, mirasçı ve tereke kavramları ne anlama gelir?
Kısa cevap: Muris ne demek sorusunun cevabı Türk Dil Kurumunun Güncel Türkçe Sözlüğünde tek cümledir: muris, “miras bırakan” demektir. Türk Medeni Kanunu bu kişi için “mirasbırakan” kelimesini kullanır. Kanuna göre miras, mirasbırakanın ölümüyle açılır (m. 575) ve mirasçılar, mirasbırakanın ölümü ile mirası bir bütün olarak, kanun gereğince kazanırlar (m. 599).
Muris, mirasbırakan, mirasçı ve tereke ne demek?
| Kavram | Anlamı | Dayanak |
|---|---|---|
| Muris | Miras bırakan | Türk Dil Kurumu, Güncel Türkçe Sözlük |
| Mirasbırakan | Türk Medeni Kanununun, ölümüyle miras açılan kişi için kullandığı kelime | Türk Medeni Kanunu m. 575 |
| Mirasçı | Mirasbırakanın ölümü ile mirası bir bütün olarak, kanun gereğince kazanan kişi. Kanun, yasal mirasçılar ile atanmış mirasçıları ayrı ayrı anar. | m. 599 |
| Tereke | Sözlükte “miras” karşılığı gösterilir. Kanun, birden çok mirasçı bulunması hâlinde mirasçılar arasında “terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan” bir ortaklık meydana geldiğini söyler. | Güncel Türkçe Sözlük; m. 640 |
“Muris” kelimesi Güncel Türkçe Sözlükte Arapça kökenli olarak gösterilir.
Miras ne zaman açılır, mirasçılar neyi kazanır?
- Açılma anı: Miras, mirasbırakanın ölümüyle açılır (m. 575).
- Açılma yeri: Miras, malvarlığının tamamı için mirasbırakanın yerleşim yerinde açılır (m. 576).
- Kazanma: Mirasçılar, mirasbırakanın ölümü ile mirası bir bütün olarak, kanun gereğince kazanırlar. Kanunda öngörülen ayrık durumlar saklı kalmak üzere mirasçılar, mirasbırakanın ayni haklarını, alacaklarını, diğer malvarlığı haklarını, taşınır ve taşınmazlar üzerindeki zilyetliklerini doğrudan doğruya kazanırlar ve mirasbırakanın borçlarından kişisel olarak sorumlu olurlar (m. 599).
- Miras ortaklığı: Birden çok mirasçı bulunması hâlinde, mirasın geçmesiyle birlikte paylaşmaya kadar, mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık meydana gelir. Mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olurlar (m. 640).
- Terekenin korunması: Mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi, istem üzerine veya re’sen tereke mallarının korunması ve hak sahiplerine geçmesini sağlamak üzere gerekli olan bütün önlemleri alır (m. 589).
Murisin yasal mirasçıları kimlerdir?
| Mirasçı | Kural | Madde |
|---|---|---|
| Altsoy | Mirasbırakanın birinci derece mirasçıları, onun altsoyudur. Çocuklar eşit olarak mirasçıdırlar. Mirasbırakandan önce ölmüş olan çocukların yerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır. | m. 495 |
| Ana ve baba | Altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçıları, ana ve babasıdır; eşit olarak mirasçıdırlar. | m. 496 |
| Büyük ana ve büyük baba | Altsoyu, ana ve babası ve onların altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçıları, büyük ana ve büyük babalarıdır. | m. 497 |
| Sağ kalan eş | Altsoy ile birlikte mirasçı olursa mirasın dörtte biri; ana ve baba zümresi ile birlikte mirasçı olursa mirasın yarısı; büyük ana ve büyük babalar ve onların çocukları ile birlikte mirasçı olursa mirasın dörtte üçü; bunlar da yoksa mirasın tamamı eşe kalır. | m. 499 |
| Evlatlık | Evlatlık ve altsoyu, evlat edinene kan hısımı gibi mirasçı olurlar. Evlatlığın kendi ailesindeki mirasçılığı da devam eder. | m. 500 |
| Devlet | Mirasçı bırakmaksızın ölen kimsenin mirası Devlete geçer. | m. 501 |
Yasal mirasçı oldukları belirlenenlere, başvuruları üzerine sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir (m. 598).
Mirasçı murisin borçlarından sorumlu olur mu?
- Kural: Mirasçılar, mirasbırakanın borçlarından kişisel olarak sorumlu olurlar (m. 599).
- Ret hakkı: Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilirler (m. 605).
- Kendiliğinden ret: Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır (m. 605).
- Süre: Miras, üç ay içinde reddolunabilir. Bu süre, yasal mirasçılar için mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten işlemeye başlar (m. 606).
Sık sorulan sorular
- Muris ile mirasbırakan aynı şey mi? Güncel Türkçe Sözlük “muris”i “miras bırakan” olarak açıklar; Türk Medeni Kanunu “mirasbırakan” kelimesini kullanır.
- Muris ile mirasçı arasındaki fark nedir? Muris miras bırakan kişidir; mirasçı ise mirasbırakanın ölümü ile mirası kazanan kişidir (m. 599).
- Tereke ne zaman oluşur? Kanun, mirasın mirasbırakanın ölümüyle açıldığını ve mirasbırakanın sağlığında yaptığı mirasla ilgili kazandırma ve paylaştırmaların terekenin ölüm anındaki durumuna göre değerlendirileceğini söyler (m. 575).
- Eşin miras payı ne kadardır? Altsoy ile birlikte mirasçı olursa dörtte bir, ana ve baba zümresi ile birlikte yarı, büyük ana ve büyük babalar ve onların çocukları ile birlikte dörtte üç; bunlar da yoksa mirasın tamamı (m. 499).
- Hiç mirasçısı olmayan murisin mirası kime kalır? Mirasçı bırakmaksızın ölen kimsenin mirası Devlete geçer (m. 501).
İlgili cevaplar: Veraset ilamı nasıl alınır? · Mirasın reddi nasıl yapılır? · Ortaklığın giderilmesi davası. Çalışma alanlarımız için: hizmetlerimiz.
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 495–501, 575, 576, 589, 598, 599, 605, 606, 640 (mevzuat.gov.tr)
- Türk Dil Kurumu, Güncel Türkçe Sözlük: “muris”, “tereke” (sozluk.gov.tr)
Hazırlayan: Av. Kaan Kaplan · Son güncelleme: 20 Kasım 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir olay hakkında hukuki görüş niteliğinde değildir.