Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) nasıl alınır?

Kısa cevap: Veraset ilamı, yani mirasçılık belgesi, iki yerden alınır: sulh hukuk mahkemesinden veya noterden. Türk Medeni Kanunu m. 598’e göre, başvurusu üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir. Noter; belgenin verilmesi yargılamayı gerektiriyorsa, nüfus kayıtları yeterli değilse veya belgeyi bir yabancı talep ediyorsa mirasçılık belgesi veremez; bu durumlarda sulh hukuk mahkemesine başvurulur.

Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) nedir?

Mirasçılık belgesi, bir kişinin mirasçı sıfatını gösteren resmî belgedir. Kanundaki adı “mirasçılık belgesi”dir; uygulamada “veraset ilamı” olarak da anılır. Türk Medeni Kanunu m. 598/1, bu belgenin başvuru üzerine, yasal mirasçı oldukları belirlenenlere verileceğini düzenler.

Mirasçılar, mirasbırakanın ölümü ile mirası bir bütün olarak, kanun gereğince kazanırlar (m. 599). Mirasçılık belgesi bu sıfatı belgelemeye yarar.

Veraset ilamı nereden alınır: noter mi, mahkeme mi?

NoterSulh hukuk mahkemesi
DayanakNoterlik Kanunu m. 71/A-b: mirasçılık belgesi verilmesi noterler tarafından da yapılabilirTürk Medeni Kanunu m. 598; HMK m. 382/2-c-6 ve m. 383
Başvuruİlgilinin yazılı veya sözlü başvurusu üzerine noter bir tutanak düzenler ve belgeyi düzenleyerek verir (m. 71/B)Mirasçılık belgesi verilmesi bir çekişmesiz yargı işidir; çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir
Yetki—Talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesi (HMK m. 384)
Verilemeyen hâllerYargılamayı gerektiren hâller, nüfus kayıtlarının yeterli olmaması, belgenin yabancılar tarafından talep edilmesi (m. 71/B)—

Noterlikte bu işlemi noter bizzat yapar; noterlik dairesinde imza yetkisi verilmiş hukuk fakültesi mezunu görevli veya noter stajyeri varsa işlem onun tarafından da yapılabilir (Noterlik Kanunu m. 71/B).

Noter hangi durumlarda mirasçılık belgesi veremez?

Noterlik Kanunu m. 71/B üç durumu sayar. Bu durumlarda mirasçılık belgesi noterler tarafından verilemez:

  • mirasçılık belgesi verilmesinin yargılamayı gerektirmesi,
  • nüfus kayıtlarının mirasçılık belgesi verilmesi konusunda yeterli olmaması,
  • mirasçılık belgesinin yabancılar tarafından talep edilmesi.

Bu hâllerde başvuru sulh hukuk mahkemesine yapılır.

Sulh hukuk mahkemesinde süreç nasıl işler?

  • İşin niteliği: Hukuk Muhakemeleri Kanunu, “mirasçılık belgesi verilmesi”ni miras hukukundaki çekişmesiz yargı işleri arasında sayar (m. 382/2-c-6).
  • Görevli mahkeme: Çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemesidir (m. 383).
  • Yetkili mahkeme: Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesi yetkilidir (m. 384).
  • Usul: Çekişmesiz yargı işlerinde, niteliğine uygun düştüğü ölçüde basit yargılama usulü uygulanır ve aksine bir hüküm bulunmadıkça resen araştırma ilkesi geçerlidir (m. 385).

Vasiyetname varsa: atanmış mirasçı ve vasiyet alacaklısı

Mirasçı atamaya veya vasiyete ilişkin ölüme bağlı tasarrufa, mirasçılar veya başka vasiyet alacaklıları tarafından, kendilerine bildirilmesinden başlayarak bir ay içinde itiraz edilmedikçe, lehine tasarrufta bulunulan kimseye sulh mahkemesince atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı olduğunu gösteren bir belge verilir (Türk Medeni Kanunu m. 598/2).

Bu belgenin verilmesi, ölüme bağlı tasarrufun iptaline ilişkin dava hakkını ortadan kaldırmaz; Kanun bu hakkı açıkça saklı tutar (m. 598/3).

Mirasçılık belgesine itiraz ve iptal

  • Geçersizlik her zaman ileri sürülebilir: Mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir (Türk Medeni Kanunu m. 598/3).
  • Noterin verdiği belgeye itiraz: Noterlerin verdikleri mirasçılık belgesi hakkında, menfaati ihlal edilenler tarafından sulh hukuk mahkemesine itirazda bulunulabilir. Mahkeme, itiraz üzerine verdiği kararın bir örneğini ilgili notere ve Türkiye Noterler Birliğine bildirir (Noterlik Kanunu m. 71/C).
  • İptal ve yeni belge davasında yetki: Mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin davalarda, mirasçıların her birinin oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir (HMK m. 11/3).

Sık sorulan sorular

  • Noterde veraset ilamı ücreti ne kadar? Noterlik Kanunu m. 71/B’ye göre noterlerin bu işlem için alacağı ücret Noterlik Ücret Tarifesinde ayrıca gösterilir; bu işleme ilişkin düzenlenen kâğıtlar değerli kâğıt bedellerinden istisnadır.
  • Yabancı uyruklu mirasçı noterden belge alabilir mi? Hayır. Mirasçılık belgesinin yabancılar tarafından talep edilmesi hâlinde belge noterler tarafından verilemez (Noterlik Kanunu m. 71/B); başvuru sulh hukuk mahkemesine yapılır.
  • Mirasçılık belgesi yanlış düzenlenmişse ne yapılır? Belgenin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir; noterin verdiği belgeye karşı sulh hukuk mahkemesine itiraz edilebilir, iptal ve yeni belge verilmesi dava yoluyla istenebilir.

İlgili cevaplar: Mirasın reddi nasıl yapılır? · Ortaklığın giderilmesi davası nedir? · Dava dosyası nasıl sorgulanır?. Çalışma alanlarımızın tamamı için: hizmetlerimiz.

Kaynaklar

Hazırlayan: Av. Kaan Kaplan · Son güncelleme: 17 Kasım 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir olay hakkında hukuki görüş niteliğinde değildir.

Yukarı Çık