Kıdem tazminatı alma şartları nelerdir?

Kısa cevap: Kıdem tazminatı için iki temel şart vardır: işçinin aynı işverene ait işyerlerinde en az bir yıl çalışmış olması ve iş sözleşmesinin 1475 sayılı İş Kanunu’nun hâlâ yürürlükte olan 14. maddesinde sayılan bir şekilde sona ermesi. İşverenin haklı neden olmadan feshi, işçinin haklı nedenle feshi, askerlik, emeklilik veya emeklilik için yaş dışındaki şartların tamamlanması, kadın işçinin evlendikten sonra bir yıl içinde ayrılması ve işçinin ölümü bu hâllerdendir.

Bir yıllık çalışma şartı

Kıdem süresi, işçinin aynı işverenin bir veya farklı işyerlerinde geçen toplam süresine göre hesaplanır. İşyerinin devri hâlinde eski işverende geçen süre de sayılır. Aralıklı çalışmalarda önceki dönem için kıdem tazminatı ödenmemişse ve önceki ayrılış kıdem tazminatına hak kazandıran bir şekilde gerçekleşmişse süreler birleştirilir. Deneme süresi, yıllık izin ve raporlu geçen süreler de kıdeme dahildir.

Kıdem tazminatına hak kazandıran fesih hâlleri

1475 sayılı Kanun’un 14. maddesine göre şu hâllerde kıdem tazminatı ödenir:

• İşveren feshi: İşveren sözleşmeyi, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II. maddesindeki ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık dışında bir sebeple feshederse. Performans düşüklüğü, ekonomik nedenler veya işyeri kapanışı da buna dahildir.
• İşçinin haklı nedenle feshi: Ücretin ödenmemesi, sağlık sebepleri, işverenin hakaret veya taciz gibi davranışları üzerine işçinin 4857 m. 24 uyarınca feshi.
• Askerlik: Muvazzaf askerlik ödevi nedeniyle ayrılma.
• Emeklilik: Yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı ya da toptan ödeme almak amacıyla ayrılma.
• Yaş dışındaki şartların tamamlanması: Emeklilik için gereken sigortalılık süresi ve prim gün sayısını tamamlayıp yalnız yaşı bekleyen işçinin SGK’dan aldığı yazıyla ayrılması.
• Evlilik: Kadın işçinin evlenme tarihinden itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması.
• Ölüm: İşçinin ölümü hâlinde tazminat yasal mirasçılarına ödenir.

Hangi durumlarda kıdem tazminatı alınamaz?

• Bir yıldan kısa süren çalışmalarda,
• İşçinin haklı bir neden göstermeden istifa etmesinde,
• İşverenin, işçinin hırsızlık, işyerinde kavga, mazeretsiz devamsızlık gibi ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle 4857 m. 25/II’ye göre haklı feshinde.

Devamsızlık nedeniyle fesihte işverenin, mazeretsiz devamsızlığı tutanak, savunma istemi ve ihtar gibi belgelerle ispatlaması gerekir. İspat edilemezse fesih haksız sayılır ve kıdem tazminatı doğar.

Kısmi süreli, belirli süreli ve alt işveren çalışanları

Kısmi süreli (part-time) çalışan işçiler de diğer şartlar varsa kıdem tazminatına hak kazanır; hesap, kısmi süreli çalışmaya göre ödenen ücret üzerinden yapılır. Alt işveren (taşeron) işçilerinde, asıl işveren alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur; alt işveren değiştiği hâlde işçi aynı işyerinde çalışmaya devam ediyorsa süreler birleştirilir. Belirli süreli sözleşmelerde kıdem hakkının doğup doğmadığı sözleşmenin sona erme biçimine göre ayrıca değerlendirilir; zincirleme yapılan belirli süreli sözleşmeler belirsiz süreli sayılabilir.

Karşılıklı anlaşmayla ayrılmada durum

İş sözleşmesi işçi ve işveren arasında yapılan bir ikale (bozma) sözleşmesiyle de sona erebilir. Kanunda açıkça düzenlenmese de Yargıtay, anlaşma teklifi işverenden geldiyse işçiye kıdem ve ihbar tazminatı yanında makul bir ek menfaat sağlanmasını, işçinin iradesinin serbestçe oluştuğunun tespiti için önemli bir ölçüt olarak görmektedir. Anlaşma metninde ödenen tutarların kalem kalem gösterilmesi, sonradan doğabilecek uyuşmazlıkları azaltır.

Talep, arabuluculuk ve zamanaşımı

Kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte muaccel olur. Ödenmezse işçi önce zorunlu arabuluculuğa başvurmalıdır; arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılabilir (7036 sayılı Kanun m. 3). Zamanaşımı süresi, fesih tarihinden itibaren beş yıldır (4857 ek m. 3). Geç ödenen kıdem tazminatına, bankalarca bir yıllık mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilir (1475 m. 14/11). 12. Yargı Paketi ile kanuni faizde yapılan değişiklik bu özel faiz kuralını değiştirmemiştir.

Sık yapılan hatalar

• İstifa dilekçesine gerçek nedeni yazmamak: haklı nedenle fesih sonradan ispatlanamayabilir.
• “Hakkımı helal ediyorum” veya ibraname imzalamak: fesihten sonra bir ay geçmeden düzenlenen ve ödenen miktarı göstermeyen ibraname geçersizdir (TBK m. 420); yine de imzadan önce dikkatli olunmalıdır.
• Emeklilik yazısını almadan ayrılmak: SGK yazısı olmadan yapılan ayrılış istifa sayılabilir.

Tutarı hesaplamak için kıdem tazminatı nasıl hesaplanır? cevabımıza ve kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz. İstifa durumundaki seçenekler için istifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi? cevabımıza, hizmetlerimiz için iş hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

Kaynaklar

• 1475 sayılı İş Kanunu, m. 14 (yürürlükte olan madde)
• 4857 sayılı İş Kanunu, m. 24, 25, ek m. 3
• 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, m. 3
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 420

Hazırlayan: Av. Kaan Kaplan · Son güncelleme: 9 Kasım 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir olay hakkında hukuki görüş niteliğinde değildir.