İfadeye çağrıldım: sebebini nasıl öğrenirim, e-Devlet’te görünür mü?

Kısa cevap: CMK m.145’e göre ifadesi alınacak kişi davetiyeyle çağrılır ve çağrılma nedeni açıkça belirtilir; gelmezse zorla getirileceği yazılır. Uygulamada çağrı çoğunlukla karakoldan telefonla yapılır. Bu durumda çağıran birimden dosya numarasını ve sizin şüpheli mi, tanık mı yoksa müşteki mi olduğunuzu sormak hakkınızdır. Soruşturma dosyaları e-Devlet ve UYAP Vatandaş Portal’da her zaman görünmez; özellikle kısıtlama kararı varsa ayrıntı paylaşılmaz.

Çağrının şekli ve sebebi

CMK m.145’e göre ifade veya sorgu için çağrı davetiyeyle yapılır ve çağrılma nedeni açıkça belirtilir. Davetiyeye uymayan şüpheli hakkında zorla getirme kararı verilebilir (CMK m.146). Kolluğun telefonla yaptığı çağrılar uygulamada yaygındır; bu aramada şunları sorabilirsiniz:

  • Arayan kişinin adı, birimi ve birimin sabit telefon numarası,
  • Soruşturma numarası ve hangi Cumhuriyet başsavcılığının dosyası olduğu,
  • Şüpheli, tanık veya müşteki sıfatıyla mı çağrıldığınız,
  • Hangi suç iddiasıyla ilgili olduğu.

Sebebini nasıl öğrenirim?

  • Doğrudan sormak: Çağıran karakol veya savcılık kalemine, kimliğinizle başvurarak soruşturma numarasını ve sıfatınızı öğrenebilirsiniz.
  • e-Devlet ve UYAP: e-Devlet’teki dava dosyası sorgulama hizmeti ve UYAP Vatandaş Portal üzerinden bazı soruşturma dosyaları görülebilir. Ancak dosyaya henüz kaydınız bağlanmamışsa veya kısıtlama kararı varsa dosya görünmeyebilir ya da içeriği açılmaz.
  • Avukat aracılığıyla: Müdafi, soruşturma evresinde dosyayı inceleyebilir ve örnek alabilir; ancak soruşturmanın amacını tehlikeye düşürebilecekse hâkim kararıyla bu yetki kısıtlanabilir (CMK m.153). Kısıtlama kararı olsa bile şüphelinin kendi ifadesi, bilirkişi raporları ve hazır bulunmaya yetkili olduğu işlemlere ilişkin tutanaklar incelenebilir.

İfade verirken haklarınız

Şüpheli olarak ifade veren kişiye, ifadeden önce yüklenen suç anlatılır ve şu haklar hatırlatılır (CMK m.147):

  • Müdafi seçme ve ondan hukuki yardım alma hakkı; seçemeyecek durumdaysa baro tarafından müdafi görevlendirilmesini isteme hakkı,
  • Susma hakkı: yüklenen suç hakkında açıklama yapmamak kanuni haktır,
  • Şüpheden kurtulmak için somut delillerin toplanmasını isteme hakkı,
  • Yakınlarından birine durumun bildirilmesini isteme hakkı.

Tanık olarak çağrılan kişi ise doğruyu söylemekle yükümlüdür; ancak kendisini veya yakınlarını suçlayacak sorulara cevap vermekten kaçınabilir.

Telefon dolandırıcılığına dikkat

Kendini savcı, polis veya jandarma olarak tanıtıp “hakkınızda terör veya kara para soruşturması var” diyerek para, altın, kart bilgisi veya doğrulama kodu isteyenler dolandırıcıdır. Hiçbir kamu görevlisi soruşturma gerekçesiyle para istemez, parayı “güvenli hesaba” aktarmanızı talep etmez. Böyle bir aramada telefonu kapatıp 112’yi veya bulunduğunuz yerdeki karakolu arayarak doğrulama yapın.

Gitmezsem ne olur?

Davetiyeye rağmen gelmeyen şüpheli hakkında zorla getirme kararı verilebilir. Tanığın gelmemesi hâlinde de zorla getirme ve masraflara hükmetme söz konusu olabilir. Belirtilen gün gidilemiyorsa çağıran birime bildirim yapılarak yeni bir tarih istenebilir. İfade, bulunduğunuz yerden uzak bir savcılığın dosyasıysa, bulunduğunuz yerdeki savcılık veya kolluk aracılığıyla (talimatla) da alınabilir.

Sık sorulan sorular

  • Avukatsız ifade verebilir miyim? Evet; ancak şüpheli sıfatıyla ifade verirken müdafi isteme hakkınız vardır. Çocuklar ile üst sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda istem aranmaksızın müdafi görevlendirilir.
  • Kolluktaki ifadenin değeri nedir? Müdafi hazır bulunmadan kollukta alınan ifade, şüpheli veya sanık tarafından hâkim ya da mahkeme önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz (CMK m.148/4).
  • İfade sonrası ne olur? Savcılık delilleri değerlendirerek kovuşturmaya yer olmadığına, uzlaştırmaya, önödemeye veya iddianame düzenlenmesine karar verir. Bu süreç dosyaya göre haftalar veya aylar sürebilir.

Ceza süreçleri için Bursa ceza hukuku sayfamıza bakabilirsiniz. İlgili cevaplar: Tutukluluk süresi ne kadar olabilir? ve Dava zamanaşımı ve ceza zamanaşımı süreleri

Kaynaklar

Hazırlayan: Av. Kaan Kaplan · Son güncelleme: 10 Kasım 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir olay hakkında hukuki görüş niteliğinde değildir.

Yukarı Çık