Ticari işlerde temerrüt faizi nasıl hesaplanır?

Kısa cevap: Ticari işlerde sözleşmede temerrüt faizi oranı yoksa, Merkez Bankası’nın önceki yılın 31 Aralık günkü avans oranı uygulanır; 2026 için bu oran yıllık yüzde 39,75’tir (3095 m. 2). Tacirler arasındaki mal ve hizmet tedarikinde ise TTK 1530 uyarınca ayrıca bir gecikme faizi ve sabit tazminat istenebilir; 2026 için oran yıllık yüzde 43, tazminat 2.020 TL’dir. Faiz, temerrüt tarihinden ödeme tarihine kadar basit faiz olarak hesaplanır.

Avans faizi hangi koşulda istenir?

3095 sayılı Kanunun 2. maddesine göre ticari işlerde, aralarında sözleşme olmasa bile, kanuni faizden yüksek olan avans oranı üzerinden temerrüt faizi istenebilir. Bunun için alacağın doğduğu işlemin ticari iş olması gerekir. İki şirket arasındaki mal satışı, hizmet veya kira ilişkisi kural olarak ticaridir. Taraflardan birinin tüketici olduğu işlemlerde ise tüketici bakımından iş ticari olmadığı için kanuni faiz uygulanır.

2026 yılı boyunca uygulanacak oran, 31 Aralık 2025’te geçerli olan yüzde 39,75’tir. 30 Haziran 2026 itibarıyla avans oranı beş puandan fazla değişmediği için yılın ikinci yarısında da aynı oran geçerlidir.

TTK 1530: mal ve hizmet tedarikinde özel düzen

TTK 1530, tacirler ile kamu idareleri arasında mal ve hizmet tedarikini konu alan sözleşmelerde ödeme sürelerini sınırlar ve gecikmeyi caydırmak için özel bir faiz öngörür:

• Sözleşmede ödeme süresi yoksa borçlu, faturanın tebliğinden veya malın teslimi ya da hizmetin ifasından itibaren 30 gün içinde ödemek zorundadır.
• Kararlaştırılan ödeme süresi kural olarak 60 günü aşamaz.
• Bu süreler aşılırsa ihtara gerek olmaksızın temerrüt oluşur ve Merkez Bankası’nın her yıl ilan ettiği oran üzerinden faiz işler. 2026 için oran yıllık yüzde 43’tür.
• Alacaklı ayrıca, tahsil masrafları karşılığı olarak Merkez Bankası’nca ilan edilen sabit tazminatı isteyebilir; 2026 için 2.020 TL’dir.

Alacaklının aleyhine olan ve açıkça hakkaniyete aykırı sözleşme hükümleri geçersizdir.

Faiz ne zaman başlar?

• Vade günü sözleşmeyle veya faturada belirlenmişse, bu günün geçmesiyle.
• Vade yoksa borçluya gönderilen ihtarın tebliğiyle; ihtarda ödeme için süre verildiyse sürenin sonunda.
• TTK 1530 kapsamındaki işlerde, yukarıdaki 30 veya 60 günlük sürenin dolmasıyla ihtarsız olarak.
• Hiçbiri yoksa en geç icra takibinin veya davanın açıldığı tarihten.

Örnek hesaplama

Bir tedarikçi 15 Ocak 2026’da 500.000 TL’lik faturayı tebliğ etmiş, sözleşmede ödeme süresi kararlaştırılmamış, borç 16 Nisan 2026’da ödenmiş olsun.

• TTK 1530’a göre 30 günlük süre 14 Şubat 2026’da dolar; temerrüt 15 Şubat’ta başlar.
• 15 Şubat – 16 Nisan arası 60 gün için yüzde 43 üzerinden faiz: 500.000 × 0,43 × 60 / 365 = 35.342,47 TL.
• Buna 2.020 TL sabit tazminat eklenebilir.

Aynı alacak TTK 1530 kapsamında görülmeseydi ve vade de belirlenmemiş olsaydı, faiz için ihtar gerekecek ve oran yüzde 39,75 olacaktı.

Faturaya itiraz ve ispat

Ticari işlerde faiz talebinin dayanağı çoğunlukla faturadır. TTK 21/2’ye göre faturayı alan kişi, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde içeriğine itiraz etmemişse içeriği kabul etmiş sayılır. Bu karine, faturadaki vade ve faiz şartının ispatında önemli kolaylık sağlar. Ancak faturaya tek taraflı olarak yazılan yüksek bir faiz oranı, karşı taraf itiraz etmese bile her zaman sözleşmesel faiz kabul edilmez; uygulamada oranın taraflarca ayrıca kararlaştırıldığının gösterilmesi beklenir. Bu nedenle faiz oranının sipariş formunda, çerçeve sözleşmede veya teklif yazısında açıkça yer alması tavsiye edilir.

Sık yapılan hatalar

• Yıllık ilan edilen TTK 1530 oranını her ticari alacağa uygulamak: bu oran yalnız mal ve hizmet tedariki ile sınırlıdır.
• Sözleşmedeki aylık faiz oranını yıllıklandırmadan hesaplamak.
• Faize faiz yürütmek: cari hesap ve TTK’da izin verilen hâller dışında mürekkep faiz uygulanamaz.
• İcra takibinde talep edilen faiz türünü ve oranını açıkça yazmamak: belirsiz talep itiraz konusu olur.

Dönemsel oran değişikliklerini hesaba katmak için faiz hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz. Kavramlar için ticari faiz ile avans faizi aynı mı? ve temerrüt faizi nedir? cevaplarımıza, hizmetlerimiz için icra ve iflas hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

Kaynaklar

• 3095 sayılı Kanun, m. 2–3 (mevzuat.gov.tr)
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m. 3, 8, 1530
• TCMB tebliği, TTK 1530 temerrüt faizi 2026 (RG 2.01.2026; Andersen özet)

Hazırlayan: Av. Kaan Kaplan · Son güncelleme: 9 Kasım 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir olay hakkında hukuki görüş niteliğinde değildir.