Temerrüt faizi nedir, nasıl hesaplanır?

Kısa cevap: Temerrüt faizi, bir para borcunu zamanında ödemeyen borçlunun, gecikilen süre için alacaklıya ödemek zorunda olduğu faizdir (TBK m. 120). Sözleşmede oran yoksa ticari olmayan işlerde kanuni faiz (31 Temmuz 2026’dan itibaren yıllık yüzde 31), ticari işlerde avans faizi (2026 için yıllık yüzde 39,75) uygulanır. Faiz, borçlunun temerrüde düştüğü tarihten başlar ve “anapara × oran × gün / 365” formülüyle hesaplanır.

Borçlu ne zaman temerrüde düşer?

TBK 117’ye göre muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Ancak şu hâllerde ihtara gerek yoktur:

• Borcun ifa günü taraflarca birlikte belirlenmişse (örneğin “15 Mart’ta ödenecektir”), bu günün geçmesiyle,
• Sözleşmede saklı tutulan bir fesih bildirimi sonucu belirlenen gün geçmişse,
• Haksız fiil borçlarında, fiilin işlendiği tarihten itibaren.

İhtar noter aracılığıyla, KEP veya iadeli taahhütlü mektupla yapılabilir. İcra takibi veya dava açılması da ihtar yerine geçer; bu durumda faiz en geç takip veya dava tarihinden başlar.

Hangi oran uygulanır?

• Sözleşmede temerrüt faizi oranı varsa: O oran uygulanır. Tüketici kredisi ve kredi kartı gibi alanlarda özel mevzuattaki üst sınırlar saklıdır.
• Sözleşmede oran yoksa ve iş ticari değilse: Kanuni faiz uygulanır. 7589 sayılı Kanunla değişen 3095 sayılı Kanunun 1. maddesine göre oran, Merkez Bankası’nın önceki yılın 31 Aralık günü uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni olarak belirlenir. 2026 için bu oran yıllık yüzde 31’dir; 1 Haziran 2024 – 30 Temmuz 2026 arasındaki dönem için yüzde 24’tür.
• İş ticari ise: Merkez Bankası’nın önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslara uyguladığı oran kanuni faizden yüksekse bu oran istenebilir (3095 m. 2). 2026 için yıllık yüzde 39,75’tir.
• Özel kanunlar: Kıdem tazminatında mevduata uygulanan en yüksek faiz, kamu alacaklarında gecikme zammı, mal ve hizmet tedarikinde TTK 1530 faizi gibi özel oranlar saklıdır.

Nasıl hesaplanır?

Temerrüt faizi basit faiz olarak hesaplanır; kural olarak faize faiz yürütülmez (3095 m. 3).

Faiz = Anapara × yıllık oran × gün sayısı / 365

Oran değiştiyse süre dönemlere bölünür ve her dönem kendi oranıyla hesaplanıp toplanır.

Örnek hesaplama

Ticari olmayan bir alacak olan 200.000 TL’nin vadesi 1 Mart 2026, ödeme tarihi 1 Eylül 2026 olsun.

• 1 Mart – 30 Temmuz 2026 (152 gün, yüzde 24): 200.000 × 0,24 × 152 / 365 = 19.989,04 TL
• 31 Temmuz – 1 Eylül 2026 (32 gün, yüzde 31): 200.000 × 0,31 × 32 / 365 = 5.435,62 TL
• Toplam temerrüt faizi: 25.424,66 TL

Aynı alacak ticari olsaydı tüm dönem için yüzde 39,75 uygulanır ve faiz yaklaşık 40.076,71 TL olurdu.

Sözleşmeyle belirlenen temerrüt faizinin sınırı

Ticari olmayan işlerde sözleşmeyle kararlaştırılan yıllık temerrüt faizi oranı, kanuni faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamaz (TBK m. 120/2). 2026’da kanuni faiz yüzde 31 olduğundan, adi bir borç sözleşmesine yazılabilecek en yüksek temerrüt faizi yıllık yüzde 62’dir; bunu aşan kısım geçersizdir ve mahkemece sınıra indirilir. Akdi faiz için de kanuni faizin yüzde elli fazlası sınırı vardır (TBK m. 88). Ticari işlerde ise TTK 8 uyarınca bu sınırlar uygulanmaz ve oran serbestçe belirlenir.

Aşkın zarar ve sık yapılan hatalar

Alacaklının uğradığı zarar temerrüt faizini aşıyorsa, borçlu kusursuz olduğunu ispat edemedikçe bu aşkın zararı da ödemek zorundadır (TBK m. 122). Yüksek enflasyon dönemlerinde bu hüküm önem kazanır; ancak aşkın zararın somut olarak ispatı gerekir.

Sık yapılan hatalar

• İhtar göndermeden, vadesi belirsiz bir alacakta faizi fatura tarihinden istemek.
• 31 Temmuz 2026 öncesi dönem için de yüzde 31 uygulamak.
• Ticari olmayan alacakta avans faizi talep etmek; fazla kısım reddedilir ve yargılama giderlerine yansır.

Dönemlere bölünmüş hesabı kendi rakamlarınızla yapmak için faiz hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz. Ticari işler için ticari işlerde temerrüt faizi, oranların geçmişi için yasal faiz oranı cevaplarımıza bakabilirsiniz. Alacak tahsilindeki hizmetlerimiz için icra ve iflas hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Kaynaklar

• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 117, 120, 122
• 3095 sayılı Kanun, m. 1–3 (7589 sayılı Kanunla değişik güncel metin, mevzuat.gov.tr)
• TCMB, Reeskont ve Avans İşlemlerinde Uygulanacak Faiz Oranları (RG 20.12.2025)

Hazırlayan: Av. Kaan Kaplan · Son güncelleme: 9 Kasım 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir olay hakkında hukuki görüş niteliğinde değildir.