Şikâyetten vazgeçme ne zamana kadar yapılabilir, geri alınabilir mi?
Kısa cevap: Şikâyete bağlı suçlarda mağdur, hüküm kesinleşinceye kadar şikâyetinden vazgeçebilir; vazgeçme davayı düşürür. Hüküm kesinleştikten sonraki vazgeçme cezanın infazını engellemez (TCK m.73/4). Vazgeçme kural olarak geri alınamaz. Vazgeçmenin sonuç doğurması için sanığın bunu kabul etmesi gerekir. Şikâyete bağlı olmayan suçlarda ise vazgeçme davayı düşürmez.
Hangi suçlarda vazgeçme davayı düşürür?
Vazgeçmenin davayı düşürmesi için suçun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olmalıdır. Örnekler:
- Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilen kasten yaralama (TCK m.86/2),
- Malvarlığına veya sair kötülüğe yönelik tehdit (TCK m.106/1, 2. cümle),
- Hakaret (kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hariç),
- Konut dokunulmazlığının ihlalinin temel hâli, mala zarar vermenin bazı hâlleri, özel hayatın gizliliğini ihlal gibi suçlar.
Hayata yönelik tehdit, nitelikli yaralama, dolandırıcılık veya hırsızlık gibi şikâyete bağlı olmayan suçlarda mağdurun “şikâyetçi değilim” demesi soruşturmayı sona erdirmez; bu suçların bir kısmında ise uzlaştırma yolu vardır.
Ne zamana kadar yapılabilir?
TCK m.73/4’e göre şikâyetten vazgeçme, hüküm kesinleşinceye kadar davayı düşürür. Bu nedenle vazgeçme:
- Soruşturma aşamasında savcılığa,
- Kovuşturma aşamasında ilk derece mahkemesine,
- İstinaf veya temyiz aşamasında dosyanın bulunduğu mahkemeye veya Yargıtay’a
yazılı dilekçeyle veya tutanağa geçirilen sözlü beyanla yapılabilir. Hüküm kesinleştikten sonraki vazgeçme cezanın infazını engellemez. Ancak Adli Sicil Kanunu m.9/1-b uyarınca, ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran bir şikâyetten vazgeçme hâlinde adli sicil kaydı arşive alınır.
Vazgeçme geri alınabilir mi?
Kural olarak hayır. Usulüne uygun yapılmış bir şikâyetten vazgeçme beyanından sonra aynı fiil için yeniden şikâyette bulunulamaz. Bu nedenle, karşı taraf zararı ödeyeceğini söylediği için vazgeçilecekse önce ödemenin yapılması veya uzlaştırma yoluyla edimin güvenceye bağlanması önerilir. Baskı, tehdit veya hata altında yapıldığı ileri sürülen vazgeçme beyanları ayrıca değerlendirilir.
Sanığın kabulü ve diğer sonuçlar
- Sanığın kabulü: Kanunda aksi yazılı değilse vazgeçme, onu kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK m.73/6). Beraat edeceğini düşünen sanık vazgeçmeyi reddedebilir; bu durumda yargılama sürer.
- Birden fazla sanık: İştirak hâlinde işlenen suçta sanıklardan biri hakkındaki vazgeçme diğerlerini de kapsar (TCK m.73/5).
- Tazminat hakkı: Mağdur, vazgeçerken şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklarsa artık hukuk mahkemesinde tazminat davası açamaz (TCK m.73/7). Bu açıklama yapılmazsa tazminat hakkı saklı kalır.
Hakarette özel durum
Hakaret suçu 7531 ve 7571 sayılı Kanunlarla uzlaştırma kapsamından çıkarıldı (CMK m.253/3). Şikâyete bağlı hakarette şikâyet süresi, öğrenme tarihinden itibaren altı ay ve her hâlde fiilden itibaren iki yıldır (TCK m.73/2). Şikâyetten vazgeçme ise hâlâ davayı düşürür.
Örnek
Komşusunun “arabanı yakarım” sözü üzerine şikâyetçi olan kişi, karşı taraf özür dileyip zararını karşıladıktan sonra duruşmada şikâyetinden vazgeçtiğini beyan etmiş olsun. Bu tehdit türü şikâyete bağlı olduğundan, sanık vazgeçmeyi kabul ederse dava düşer. Mağdur “şahsi haklarımdan da vazgeçiyorum” demediyse, ileride bu olaydan doğan bir zarar için tazminat davası açma hakkını korur. Aynı olayda komşu “seni öldürürüm” demiş olsaydı, bu tehdit şikâyete bağlı olmadığından vazgeçme davayı düşürmezdi; ancak uzlaştırma kapsamında olduğundan, soruşturma aşamasında uzlaşma yoluyla dosya kapanabilirdi.
Vazgeçme dilekçesinde dosya numarası, sanığın adı ve vazgeçilen suç açıkça yazılmalıdır.
Ceza süreçleri için Bursa ceza hukuku sayfamıza bakabilirsiniz. İlgili cevaplar: Hakaret suçu şikâyete tabi mi? ve Kasten yaralama şikâyete ve uzlaşmaya tabi mi?
Kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.73, 86, 106.
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m.253.
- 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu, m.9.
Hazırlayan: Av. Kaan Kaplan · Son güncelleme: 10 Kasım 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir olay hakkında hukuki görüş niteliğinde değildir.