HAGB nedir, adli sicil kaydında görünür mü?

Kısa cevap: Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), mahkemenin iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası verdiği hükmü açıklamayıp sanığı beş yıllık denetim süresine tabi tutmasıdır (CMK m. 231). Bu süre kasten yeni bir suç işlenmeden ve yükümlülüklere uyularak geçirilirse hüküm ortadan kalkar ve dava düşer. HAGB kararı adli sicile değil, ayrı bir sisteme kaydedilir; bu nedenle e-Devlet’ten alınan adli sicil kaydı belgesinde görünmez. Ancak kamu görevine girişte yapılan arşiv araştırmasında bu kararlar incelenebilir (7315 sayılı Kanun m. 4).

HAGB nedir, hangi şartlarla verilir?

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231. maddesine göre yargılama sonunda hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası ise mahkeme hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebilir. HAGB, müsadereye ilişkin hükümler hariç, kurulan hükmün sanık hakkında hukuki sonuç doğurmaması anlamına gelir. Madde, 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun (12. Yargı Paketi) ile büyük ölçüde yeniden yazılmıştır. Güncel metne göre HAGB kararı verilebilmesi için şu üç koşulun birlikte bulunması gerekir (m. 231/6):

• Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması,
• Mahkemenin, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışlarına bakarak yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması,
• Suçla mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin yoluyla tamamen giderilmesi.

Zarar hemen giderilemiyorsa, denetim süresi içinde aylık taksitlerle tamamen ödenmesi şartıyla da HAGB kararı verilebilir (m. 231/9). İşkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa’nın 17. maddesi kapsamında kötü muamele sayılabilecek suçlarda HAGB uygulanmaz (m. 231/14). HAGB verilen hükümdeki hapis cezası ayrıca ertelenemez veya seçenek yaptırımlara çevrilemez (m. 231/7).

Denetim süresi ve yükümlülükler

HAGB kararı verilen sanık beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulur (m. 231/8). Mahkeme bu süre içinde, bir yılı geçmemek üzere, denetimli serbestlik tedbiri olarak sanığın bir eğitim programına devam etmesine, gözetim altında çalıştırılmasına, belli yerlere gitmekten yasaklanmasına veya başka bir yükümlülüğü yerine getirmesine karar verebilir. Denetim süresi boyunca dava zamanaşımı durur. 7589 sayılı Kanunla eklenen bir kurala göre denetim süresi içinde kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha HAGB kararı verilemez.

Denetim süresi kasten yeni bir suç işlenmeden ve yükümlülüklere uygun davranılarak geçirilirse açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılır ve davanın düşmesine karar verilir (m. 231/10). Bu durumda kişi, o dava bakımından hiç mahkûm olmamış sayılır.

Adli sicilde ve arşiv araştırmasında görünür mü?

HAGB kararı kesinleşmiş bir mahkûmiyet olmadığı için adli sicile işlenmez. Kanuna göre bu kararlar bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir ve bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde kullanılabilir (m. 231/13). Bu nedenle özel sektör işvereninin istediği adli sicil kaydı belgesinde HAGB kararı görünmez.

Kamu görevine girişte ise durum farklıdır. 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu’nun 4. maddesine göre arşiv araştırması, kişi hakkında CMK m. 231/13 kapsamında alınan kararları da kapsar. HAGB kararı tek başına memuriyete engel olarak sayılmasa da bazı kadrolara atanmada ve özel güvenlik görevlisi gibi özel kanunlarla düzenlenen görevlerde değerlendirmeye alınabilir. Kesinleşmiş mahkûmiyetlerin sicilden ne zaman silindiği için adli sicil kaydı ne zaman ve nasıl silinir? cevabımıza bakabilirsiniz.

Denetim süresinde suç işlenirse ne olur?

Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmesi veya denetimli serbestlik yükümlülüklerine aykırı davranılması hâlinde mahkeme geri bırakılan hükmü açıklar (m. 231/11). Mahkeme, yükümlülüklerini yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek cezanın yarısına kadar bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşulları varsa hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü de kurabilir. Açıklanan veya yeni kurulan bu hükme karşı itiraz edilebilir. Hüküm açıklandıktan ve kesinleştikten sonra artık normal bir mahkûmiyet olarak adli sicile işlenir.

HAGB kararına karşı kanun yolu

7589 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra HAGB kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilir (m. 231/12). Kararın ilk derece mahkemesi sıfatıyla bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay tarafından verilmesi hâlinde temyiz yoluna gidilir. Kanun yolu incelemesinde karar, usul ve esasa ilişkin hukuka aykırılıklar yönünden incelenir. Beraat beklentisi olan bir sanık için bu fark önemlidir; HAGB bir beraat kararı değildir ve beş yıl boyunca dosya kapanmış sayılmaz. 12. Yargı Paketi ile gelen diğer değişiklikler için 12. Yargı Paketi neleri değiştirdi? cevabımıza bakabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

• HAGB’yi beraat gibi görmek: hüküm kurulmuştur, yalnızca açıklanmamıştır ve denetim süresinde yeni bir kasıtlı suç hâlinde açıklanır.
• Zararın giderilmesi şartını hafife almak: güncel metinde zararın tamamen giderilmesi veya taksitle ödenmesi HAGB’nin ön koşuludur.
• Kamu görevine başvururken HAGB’nin hiçbir yerde görünmeyeceğini düşünmek: arşiv araştırmasında incelenebilir.
• Denetim süresindeki yükümlülükleri ihmal etmek: yükümlülüğe aykırılık da hükmün açıklanması sonucunu doğurabilir.

Denetimli serbestlik tedbirinin infaz hukukundaki karşılığı için denetimli serbestlik nedir, ne kadar sürer? cevabımızı okuyabilirsiniz. Ceza yargılamasıyla ilgili hizmetlerimiz için ceza hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Kaynaklar

• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 231 (7589 sayılı Kanunla değişik güncel metin)
• 7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (RG 31.07.2026, 33326)
• 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu, m. 4

Hazırlayan: Av. Kaan Kaplan · Son güncelleme: 6 Kasım 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir olay hakkında hukuki görüş niteliğinde değildir.