Bilirkişi raporuna itiraz süresi ne kadar, itiraz edilmezse ne olur?

Kısa cevap: Hukuk davalarında bilirkişi raporuna itiraz süresi, raporun taraflara tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m. 281/1). İtirazın bu sürede hazırlanması çok zor veya imkânsızsa, yine bu süre içinde başvurulursa bir defaya mahsus en fazla iki haftalık ek süre verilebilir. Süresinde itiraz edilmeyen rapor, uygulamada itiraz etmeyen taraf yönünden kesinleşmiş kabul edilir ve rapordaki tespitlere istinaf aşamasında ilk kez itiraz edilmesi kural olarak dinlenmez. Ceza yargılamasında ise kanunda sabit bir gün sayısı yoktur; mahkeme taraflara rapora karşı görüş bildirmeleri için süre verir (CMK m. 67).

Hukuk davalarında itiraz süresi

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 281. maddesine göre taraflar, bilirkişi raporunun kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde raporda eksik gördükleri hususların tamamlattırılmasını, belirsiz noktalar hakkında açıklama yapılmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden isteyebilir. 7251 sayılı Kanunla eklenen cümleye göre itirazın bu süre içinde hazırlanması çok zor veya imkânsızsa ya da özel veya teknik bir çalışma gerektiriyorsa, yine iki haftalık süre içinde mahkemeye başvuran tarafa, sürenin bitiminden itibaren işlemek üzere bir defaya mahsus ve iki haftayı geçmemek üzere ek süre verilebilir. Süre, raporun duruşmada öğrenildiği tarihten değil, usulüne uygun tebliğden itibaren başlar. UYAP üzerinden yapılan elektronik tebligatta tebliğ tarihi esas alınır.

İtirazda neler istenebilir?

• Bilirkişinin eksik incelediği bir konunun tamamlattırılması (ek rapor),
• Rapordaki çelişkili veya belirsiz noktaların açıklattırılması; mahkeme bilirkişiyi duruşmaya çağırarak sözlü açıklama da isteyebilir (m. 281/2),
• Bilirkişinin uzmanlık alanı dışında kalması, tarafsızlığından şüphe edilmesi veya raporun bilimsel olarak yetersiz olması gibi nedenlerle yeni bilirkişi atanması (m. 281/3),
• Bilirkişinin hukuki nitelendirme yapması gibi yetkisini aşan değerlendirmelerinin dikkate alınmaması; hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurulamaz (m. 266).

İtirazın somut olması gerekir. Hesaplama hataları, eksik incelenen belgeler, dosyaya uymayan varsayımlar madde madde gösterilmelidir. Taraflar kendi seçtikleri bir uzmandan uzman görüşü alıp dosyaya sunabilir (HMK m. 293). Hâkim, bilirkişinin görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir (m. 282); rapor hâkimi bağlamaz.

İtiraz edilmezse ne olur?

İki haftalık süre geçtikten sonra yapılan itiraz kural olarak dikkate alınmaz. Uygulamada süresinde itiraz edilmeyen rapor, itiraz etmeyen taraf yönünden kesinleşmiş sayılır ve hükme esas alınabilir. Bu tarafın, rapordaki tespitlere karşı ilk kez istinaf dilekçesinde itiraz etmesi, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen hususların istinafta dinlenmemesi kuralı (HMK m. 357) gereğince genellikle sonuç vermez. Bununla birlikte mahkeme, gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse yeni bilirkişi incelemesine kendiliğinden de karar verebilir (m. 281/3). Ayrıca rapor, tarafların itirazı olmasa bile hukuka açıkça aykırı bir hesaplama içeriyorsa denetimden muaf değildir.

Ceza yargılamasında bilirkişi raporu

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 67. maddesine göre bilirkişi raporunun bir örneği Cumhuriyet savcısına, katılana, şüpheli veya sanığa ve müdafie verilir. İnceleme tamamlandıktan sonra bu kişilere yeni bir bilirkişi incelemesi istemeleri veya rapora itiraz etmeleri için süre verilir; talep reddedilirse mahkeme bu konuda gerekçeli karar verir. Taraflar ayrıca kendi uzmanlarından bilimsel mütalaa alabilir; ancak yalnızca bu nedenle ayrıca süre istenemez. Ceza yargılamasında hukuk davalarındaki gibi kanunda belirlenmiş iki haftalık bir süre yoktur; mahkemenin verdiği süreye uyulmalıdır.

Güncel yargı kararları

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 21.01.2021 tarihli ve E.2019/679, K.2021/18 sayılı kararında, ilk derece yargılamasında bilirkişi raporuna itiraz edilmediğini ve itirazın ilk kez istinaf aşamasında ileri sürüldüğünü belirterek bu yöndeki istinaf sebebini yerinde görmemiştir. Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi de 07.01.2022 tarihli ve E.2021/45, K.2022/19 sayılı kararında, süresi içinde itiraz edilmemekle kesinleşen raporlara karşı istinaf aşamasında itiraz edilemeyeceğine hükmetmiştir.

Sık yapılan hatalar

• Raporu duruşmada okuyup tebliği beklemeden süreyi kaçırmak veya tebliğden sonra itirazı bir sonraki duruşmaya bırakmak.
• Ek süreyi iki hafta geçtikten sonra istemek: ek süre talebi de iki haftalık süre içinde yapılmalıdır.
• Genel ifadelerle “rapora itiraz ediyoruz” demek: itiraz noktaları somut gösterilmelidir.
• Rapor lehe olduğu için hiç beyanda bulunmamak: karşı tarafın itirazı üzerine alınacak ek rapor sonucu değiştirebilir.

12. Yargı Paketi ile hukuk yargılamasında yapılan diğer değişiklikler için 12. Yargı Paketi neleri değiştirdi?, boşanma davalarında yargılama süresi için çekişmeli boşanma davası ne kadar sürer? cevaplarımıza bakabilirsiniz. Dava takibi hizmetlerimiz için hizmetlerimiz sayfasını inceleyebilirsiniz.

Kaynaklar

• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 266, 281, 282, 293, 357
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 67
• İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi, 21.01.2021 tarihli, E.2019/679, K.2021/18 sayılı karar
• Adana BAM 3. Hukuk Dairesi, 07.01.2022 tarihli, E.2021/45, K.2022/19 sayılı karar

Hazırlayan: Av. Kaan Kaplan · Son güncelleme: 6 Kasım 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir olay hakkında hukuki görüş niteliğinde değildir.