İştirak nafakası kaç yaşına kadar ödenir?
Kısa cevap: İştirak nafakası çocuk ergin oluncaya, yani kural olarak 18 yaşını doldurana kadar ödenir (TMK m. 328/1, m. 11). Çocuk bu yaştan önce evlenir veya mahkeme kararıyla ergin kılınırsa nafaka o tarihte sona erer. Çocuk 18 yaşından sonra eğitimine devam ediyorsa ana ve baba eğitimi bitene kadar ona bakmakla yükümlü olmaya devam eder (TMK m. 328/2). Ancak bu nafakayı artık ergin olan çocuğun kendisi, ayrı bir davayla istemelidir. Kanunda 22 veya 25 gibi sabit bir yaş sınırı yoktur.
Genel kural: erginlik
Türk Medeni Kanunu’na göre ana ve babanın bakım borcu çocuğun ergin olmasına kadar devam eder (m. 328/1). Erginlik 18 yaşın doldurulmasıyla başlar (m. 11). Boşanma kararında velayeti kendisine verilmeyen ebeveyn, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır (m. 182). Bu yükümlülük, çocuk 18 yaşını doldurduğu gün kendiliğinden sona erer; nafakanın kaldırılması için ayrıca dava açılması gerekmez. O tarihe kadar birikmiş ve ödenmemiş nafaka alacakları ise ortadan kalkmaz, icra yoluyla tahsil edilebilir.
Nafaka 18 yaşından önce sona erebilir mi?
Evet. Evlenme kişiyi ergin kılar (TMK m. 11/2). On beş yaşını doldurmuş küçük, kendi isteği ve ana-babasının rızasıyla mahkeme kararıyla da ergin kılınabilir (TMK m. 12). Bu hâllerde iştirak nafakası erginlik tarihinde sona erer. Velayetin diğer ebeveyne geçmesi de mevcut nafaka düzenini değiştirir; bu durumda nafakanın kaldırılması ve gerekirse karşı taraf aleyhine yeni nafaka istenmesi gerekir. Çocuğun ihtiyaçlarında veya tarafların mali durumunda önemli bir değişiklik olursa nafaka artırılabilir veya azaltılabilir.
Eğitimi devam eden çocuk için nafaka
Çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdür (TMK m. 328/2). Uygulamada bu nafaka “yardım nafakası” veya “eğitim nafakası” olarak adlandırılır. Kanunda bir yaş sınırı bulunmadığından belirleyici olan yaş değil, eğitimin gerçekten ve makul bir düzen içinde sürdürülmesidir. Haklı bir neden olmaksızın uzatılan veya fiilen bırakılmış bir eğitim için nafaka istenemeyebilir. Eğitimin tamamlanması veya çocuğun düzenli bir işe girmesi hâlinde yükümlülük sona erer.
Ergin olduğu hâlde ağır engellilik gibi nedenlerle kendi geçimini sağlayamayan çocuk için de yardım edilmediği takdirde yoksulluğa düşecek altsoya nafaka verilmesini düzenleyen TMK m. 364 uygulanabilir.
Davayı kim açar?
Çocuk 18 yaşını doldurduktan sonra artık velayet altında değildir; anne veya babanın onun adına dava açma yetkisi sona erer. Bu nedenle eğitim nafakası davasını ergin çocuğun kendisi açmalıdır. Çocuk bir avukatla temsil edilecekse vekâletnameyi kendisi vermelidir. Ergin çocuk adına velayet sahibi ebeveynin açtığı davalar, taraf ehliyeti yönünden reddedilebilir. Dava, nafaka isteyenin veya karşı tarafın yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir (TMK m. 365).
Yargıtay kararı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 05.11.2019 tarihli ve E.2017/3-2118, K.2019/1138 sayılı kararında, açıköğretim fakültesinde okuyan ergin çocuk için hükmedilen nafakanın tamamen kaldırılmasını hatalı bulmuştur. Kurula göre çocuğun eğitimi devam ettiği ve düzenli bir geliri bulunmadığı sürece açıköğretimde okumak, babanın yardım nafakası yükümlülüğünü ortadan kaldıran bir sebep olarak kabul edilemez; koşullar değiştiyse nafakanın indirilmesi değerlendirilebilir.
Sık yapılan hatalar
- Çocuk 18 yaşına geldiği hâlde nafaka ödemeye devam etmek veya alacaklının bu tarihten sonraki dönem için icra takibine devam etmesi.
- Ergin çocuk adına anne veya babanın eğitim nafakası davası açması.
- Eğitim nafakasını belirli bir yaşa (örneğin 25) bağlı sanmak: belirleyici olan eğitimin sürmesidir.
- Birikmiş nafaka borcunun erginlikle silindiğini düşünmek: geçmiş dönem alacakları tahsil edilebilir.
Nafakanın miktarının nasıl hesaplandığı için nafaka miktarı nasıl belirlenir?, eşe ödenen nafakanın geleceği için yoksulluk nafakası kalktı mı? cevaplarımıza bakabilirsiniz. Nafaka ve velayet davalarıyla ilgili hizmetlerimiz için aile ve miras hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 11, 12, 182, 328, 330, 364, 365
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 05.11.2019 tarihli, E.2017/3-2118, K.2019/1138 sayılı karar
Hazırlayan: Av. Kaan Kaplan · Son güncelleme: 6 Kasım 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut bir olay hakkında hukuki görüş niteliğinde değildir.