Bursa Uyum ve Soruşturma Avukatı – Mevzuata Uyum (Compliance) Danışmanlığı
Neka Legal Avukatlık Bürosu olarak Bursa’da kurumsal soruşturmalar, mevzuata uyum programları, iç denetim, MASAK/AML uyumu, rekabet hukuku uyumu, yaptırım taraması ve whistleblowing sistemlerinde uzman hukuki danışmanlık sunuyoruz. Şirketinizi hukuki risklere karşı koruyoruz.
Bursa’da Uyum Hukukunda Neden Neka Legal?
Mevzuata uyum (compliance), modern şirket yönetiminin vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. Artan düzenleyici baskı, ağırlaşan yaptırımlar ve uluslararası standartlar, şirketlerin kapsamlı uyum programları oluşturmasını zorunlu kılmaktadır. Uyumsuzluğun bedeli ise ağır para cezaları, itibar kaybı, yönetici sorumluluğu ve hatta ceza davalarıdır.
Bursa, Türkiye’nin en önemli sanayi ve ihracat merkezlerinden biridir. Otomotiv, tekstil, makine ve gıda sektörlerinde faaliyet gösteren şirketler; hem ulusal mevzuata hem de uluslararası standartlara (FCPA, UK Bribery Act, GDPR, uluslararası yaptırımlar) uyum sağlamak zorundadır. Neka Legal olarak Bursa’daki şirketlere bütüncül uyum danışmanlığı sunuyoruz.
Uyum ve Soruşturma Hizmetlerimiz
Kurumsal Uyum Programı (Compliance Program)
Kurumsal uyum programı, şirketin tüm faaliyetlerinin yasalara, düzenlemelere, iç politikalara ve etik kurallara uygun yürütülmesini sağlayan sistematik bir yapıdır.
Uyum Programının Önemi
- TTK md. 375: Yönetim kurulunun devredilemez görevleri arasında “şirketin üst düzeyde yönetimi ve bunlarla ilgili talimatların verilmesi” ve “muhasebe, finans denetimi ve şirket yönetiminin gerektirdiği ölçüde, finansal planlama için gerekli düzenin kurulması”
- TTK md. 378: Risklerin erken teşhisi komitesi zorunluluğu (halka açık şirketler)
- Sektörel düzenlemeler: Bankacılık, sigortacılık, sermaye piyasası mevzuatı
- Uluslararası iş ortaklarının uyum beklentileri
- Tedarik zinciri uyum gereksinimleri
- Kamu ihalelerine katılım şartları
- Finansmana erişim (ESG kriterleri)
- Yasal yaptırımlardan korunma ve itibar riskini azaltma
- Yönetici kişisel sorumluluğunu sınırlama
Etkin Uyum Programının Unsurları
1. Üst Yönetim Taahhüdü (Tone at the Top): Yönetim kurulu düzeyinde uyum sorumluluğu, uyum kültürünün yukarıdan aşağıya yayılması, yeterli kaynak tahsisi.
2. Uyum Organizasyonu: Uyum Görevlisi (Compliance Officer – bağımsız, yetkin), Uyum Komitesi, Uyum Birimi.
3. Risk Değerlendirmesi: Sektörel, coğrafi, iş ortağı risklerinin analizi ve süreç bazlı risk haritalaması.
4. Politika ve Prosedürler: Etik kurallar (Code of Conduct), yolsuzlukla mücadele, hediye, çıkar çatışması, üçüncü taraf due diligence politikaları.
5. Eğitim ve İletişim: İşe giriş, periyodik tazeleme ve riske göre özelleştirilmiş eğitimler.
6. İzleme ve Denetim: Sürekli izleme mekanizmaları, periyodik uyum denetimleri, KPI’lar.
7. İhbar Mekanizması (Whistleblowing): Çoklu bildirim kanalları, anonimlik güvencesi, bildirimcinin korunması.
8. Soruşturma ve Yaptırım: İç soruşturma prosedürü, disiplin süreci, düzeltici tedbirler.
Uyum Programı Kurulum Aşamaları
Mevcut durum analizi -> Program tasarımı -> Üst yönetim onayı -> Organizasyon kurulumu -> Dokümantasyon -> Eğitim -> Uygulama -> İzleme ve iyileştirme.
Kurumsal İç Soruşturmalar
İç soruşturma, şirket içinde meydana gelen veya iddia edilen usulsüzlük, suistimal veya mevzuat ihlallerinin bağımsız ve sistematik olarak araştırılmasıdır. Neka Legal olarak iç soruşturmaların yürütülmesinde şirketlere danışmanlık veriyoruz.
İç Soruşturma Gerektiren Durumlar
Whistleblowing ihbarları, iç/dış denetim bulguları, çalışan şikayetleri, kamu otoritesi soruşturma haberi, medya iddiaları, iş ortağı şikayetleri, siber güvenlik ihlali, mali düzensizlik şüphesi.
İç Soruşturma Türleri
- Finansal suistimal: Zimmete geçirme, hırsızlık, sahtecilik
- Yolsuzluk: Rüşvet, komisyon, çıkar çatışması
- Rekabet ihlali: Kartel, fiyat sabitleme, bilgi paylaşımı
- Veri ihlali: KVKK/GDPR ihlalleri, veri sızıntısı
- İş hukuku: Taciz, mobbing, ayrımcılık
- Çevre ve iş güvenliği: Mevzuat ihlalleri
- Fikri mülkiyet: Ticari sır ihlali, IP hırsızlığı
İç Soruşturma Süreci
- Planlama: Ekip, kapsam, zaman, bütçe, gizlilik.
- Delil Koruma ve Toplama: Dijital (e-posta, log) ve fiziksel deliller. Legal hold, forensic imaging.
- Belge İncelemesi: E-discovery, sınıflandırma, anahtar kelime taraması.
- Mülakatlar: Tanık ve şüpheli mülakatları, hazırlık, kayıt.
- Analiz ve Raporlama: Bulguların analizi, soruşturma raporu.
- Düzeltici Tedbirler: Disiplin, süreç iyileştirme, bildirim kararı.
Avukat-Müvekkil Gizliliği ve Soruşturma
Privilege koruması, Work product doctrine, Upjohn uyarısı (çalışanlara gizlilik sınırlarının açıklanması) ve Privilege waiver riskleri.
Kamu Otoritesi Soruşturmalarında Savunma
Kamu otoriteleri tarafından yürütülen soruşturmalarda profesyonel hukuki destek kritik öneme sahiptir. Neka Legal olarak çeşitli düzenleyici kurum soruşturmalarında şirketleri temsil ediyoruz.
Rekabet Kurumu Soruşturmaları
Soruşturma Türleri: Önaraştırma, Soruşturma, Yerinde inceleme (dawn raid).
Yerinde İnceleme (Dawn Raid): Hazırlık (prosedür, eğitim), inceleme sırasında yetki kontrolü ve avukata haber verme, haklar (avukat bekleme, kopya alma), sınırlar (gizlilik koruması), işbirliği.
Rekabet İhlali Yaptırımları
| İhlal Türü | İdari Para Cezası |
|---|---|
| Kartel | Yıllık cironun %10’una kadar |
| Hakim durumun kötüye kullanılması | Yıllık cironun %10’una kadar |
| Birleşme/devralma bildirimi ihlali | Yıllık cironun %0.1’i |
| Yerinde incelemeyi engelleme | Yıllık cironun %0.5’i |
Diğer Kamu Otoritesi Soruşturmaları
- MASAK: Rutin denetim, şüpheli işlem soruşturması. Yaptırımlar: Para cezası, hapis (aklama suçu), lisans iptali.
- BDDK: Bankacılık mevzuatı ihlalleri, ödeme kuruluşu denetimleri.
- SPK: Piyasa manipülasyonu, içeriden öğrenenlerin ticareti.
- Vergi: Vergi müfettişi incelemeleri, transfer fiyatlandırması.
Soruşturmada Savunma Stratejisi
Erken değerlendirme, İç soruşturma, Delil koruma, İşbirliği stratejisi, Çalışan yönetimi, İletişim yönetimi, Uzlaşma/Pişmanlık değerlendirmesi.
Kara Para Aklama Önleme (AML) ve MASAK Uyumu
5549 sayılı Kanun, belirli sektörlere kara para aklama ve terörün finansmanının önlenmesi konusunda yükümlülükler getirmektedir.
MASAK Yükümlüleri
- Bankalar, Ödeme kuruluşları
- Elektronik para kuruluşları
- Kripto varlık hizmet sağlayıcıları
- Sigorta, Faktoring, Finansal kiralama
- Aracı kurumlar, Portföy yönetim şirketleri
- Kıymetli maden/taş satıcıları
- Noterler, Avukatlar (belirli işlemlerde)
- SMMM, YMM
- Emlak komisyoncuları
- Spor kulüpleri, Şans oyunları
Temel AML Yükümlülükleri
- Müşteri Tanıma (KYC): Kimlik tespiti, gerçek faydalanıcı tespiti, işlemin amacı, risk sınıflandırması.
- Şüpheli İşlem Bildirimi (ŞİB): 10 iş günü içinde MASAK’a bildirim. Tipping-off yasağı.
- AML Uyum Programı: Uyum görevlisi, iç kontrol, eğitim, denetim.
- Kayıt Saklama: 10 yıl süreyle saklama zorunluluğu.
Yolsuzlukla Mücadele (Anti-Corruption)
Yolsuzluk, şirketler için önemli riskler taşır. Türk mevzuatı ve uluslararası düzenlemeler (FCPA, UK Bribery Act) bağlayıcıdır.
Türk Hukukunda Suçlar
Rüşvet (4-12 yıl hapis), Nüfuz ticareti (2-5 yıl), İhaleye fesat karıştırma (3-7 yıl), Edimin ifasına fesat karıştırma (3-7 yıl).
Uluslararası Düzenlemeler
ABD FCPA: Yabancı kamu görevlilerine rüşvet yasağı. ABD bağlantılı şirketler için geçerli.
İngiltere UK Bribery Act: Aktif/pasif rüşvet, özel sektör dahil. “Failure to prevent bribery” kurumsal suçu.
Anti-Bribery Uyum Programı
- Politikalar: Anti-corruption, hediye, bağış, sponsorluk.
- Üçüncü Taraf Yönetimi: Due diligence, risk sınıflandırması, sözleşme maddeleri.
- Hediye Kontrolleri: Limitler, onay süreçleri, kayıt.
Uluslararası Yaptırım Uyumu (Sanctions)
Uluslararası yaptırımlar, belirli ülke, kuruluş veya kişilerle ticarete getirilen kısıtlamalardır.
Yaptırım Rejimleri ve Tarama
Rejimler: BM, ABD (OFAC), AB, İngiltere (HMT) yaptırımları.
Yaptırım Taraması: Müşteri/tedarikçi kabulü, ödemeler, ihracat işlemlerinde tarama yapılmalıdır. Listeler: BM Konsolide, OFAC SDN, AB Konsolide.
İhracat Kontrolleri
Dual-Use Ürünler: Hem sivil hem askeri amaçlı ürünler için lisans gereksinimi.
Türkiye İhracat Kontrolleri: Kontrole tabi mallar listesi, bakanlık izinleri.
Veri Koruma Uyumu (KVKK/GDPR)
KVKK uyum çerçevesi (VERBİS, aydınlatma, açık rıza, güvenlik). GDPR kapsamındaki şirketler için DPO atama, DPIA, temsilci atama yükümlülükleri.
Rekabet Hukuku Uyumu
Yasaklanan Anlaşmalar: Yatay (fiyat, pazar paylaşımı), Dikey (yeniden satış fiyatı). Hakim durumun kötüye kullanılması.
Uyum Programı: Risk değerlendirmesi, politika, eğitim, birleşme/devralma bildirimi.
İş Hukuku Uyumu
İş sözleşmesi, çalışma koşulları, ücret, İSG, ayrımcılık önleme, yabancı çalışan uyumu.
Çevre ve Sürdürülebilirlik Uyumu
ÇED, çevre izinleri, atık yönetimi. ESG raporlama, karbon ayak izi, tedarik zinciri due diligence.
Whistleblowing (İhbar) Sistemleri
Etkin ihbar sistemi unsurları: Çoklu kanallar, anonimlik, bildirimci koruması (misilleme yasağı), süreç yönetimi. AB Direktifi ile uyum.
Uyum Denetimi ve İzleme
İç denetim fonksiyonu (bağımsızlık, risk bazlı), sürekli izleme, KPI takibi (eğitim oranı, ihbar süresi vb.).
