Tüketici Hukuku
Bir akıllı telefonun servisten kabul edilmemesi, satın alınan aracın gizli bir ayıbının ortaya çıkması, kredi kartı sözleşmesinden haksız ücret tahsil edilmesi, internet üzerinden yapılan alışverişin teslim edilmemesi, müteahhitten teslim alınan konutun eksik veya ayıplı olması ya da abonelik sözleşmesinin tek taraflı olarak değiştirilmesi; günlük hayatta her tüketicinin karşılaşabileceği uyuşmazlıklardır. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK); tüketicilere geniş bir hukuki koruma şemsiyesi sağlamakta, ancak bu hakların etkin biçimde kullanılması doğru bir hukuki strateji gerektirmektedir. Bursa Nilüfer’de faaliyet gösteren Neka Legal Avukatlık Bürosu bünyesinde Av. Kaan Kaplan öncülüğünde yürütülen Bursa tüketici hukuku avukatı hizmetlerimizle; ayıplı mal, ayıplı hizmet, mesafeli sözleşmeler, tüketici kredisi, konut finansmanı, abonelik sözleşmeleri, devre tatil, paket tur ve haksız ticari uygulamalar alanlarında stratejik bir vekillik anlayışı sunuyoruz.
Av. Kaan Kaplan; müvekkillerini Bursa Tüketici Mahkemeleri, Bursa İl ve İlçe Tüketici Hakem Heyetleri, Bursa Sulh Hukuk Mahkemeleri (Tüketici Hakem Heyeti kararlarına itiraz davalarında), Bursa Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) ve Yargıtay önünde profesyonelce temsil etmektedir. Bursa tüketici avukatı, Bursa ayıplı mal avukatı ve Bursa tüketici davası avukatı sıfatlarıyla yürüttüğümüz dosyalar; bireysel müvekkillerin tüm sektörlerden satın aldığı mal ve hizmetlerden doğan uyuşmazlıkları kapsamaktadır.
Bursa Tüketici Hukuku Avukatlığı Hizmetlerimiz
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK), Garanti Belgesi Yönetmeliği, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği, Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği, Ön Ödemeli Konut Satışları Hakkında Yönetmelik, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) ile 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu çerçevesinde sunduğumuz hizmetler; tüketici hukukunun her alt dalını kapsayan bütüncül bir hizmet modelidir.
Ayıplı Mal ve Ayıplı Hizmet Davaları
Tüketici hukukunun en yaygın uyuşmazlık konusu; satın alınan mal veya hizmetin kanunda öngörülen niteliklere uymaması, vaad edilen özellikleri taşımaması ya da kullanım amacına aykırı sonuçlar doğurmasıdır. TKHK m.8-12 (ayıplı mal) ve TKHK m.13-16 (ayıplı hizmet) kapsamında tüketicinin başvurabileceği seçimlik haklar son derece kapsamlıdır.
Tüketicinin Seçimlik Hakları
Ayıplı mal/hizmet ile karşılaşan tüketici, TKHK m.11 uyarınca aşağıdaki haklardan herhangi birini kullanabilir:
- Sözleşmeden dönme ve ödediği bedelin iadesi
- Bedelden indirim (ayıp oranında)
- Ücretsiz onarım (satıcı/üretici masrafına)
- Aynı nitelikte ayıpsız yenisiyle değiştirme
Bursa ayıplı mal avukatı olarak; tüketicinin hangi seçimlik hakkını kullanmasının kendisi için en avantajlı olacağına ilişkin stratejik değerlendirme, gizli ayıp – açık ayıp ayrımı, iki yıllık zamanaşımı süresi (taşınmazlar için 5 yıl, hile durumunda 20 yıllık süre uygulanabilir) ve ispat yükünün dağılımı konusunda kapsamlı destek sunmaktayız.
Otomotiv Ayıbı Davaları
Bursa araç ayıbı avukatı olarak yürüttüğümüz dosyaların önemli bir bölümü; sıfır kilometre veya ikinci el araçların gizli ayıpları, motor, şanzıman, elektronik aksam arızaları, boya farkı, hasar geçmişi, kaza kaydının gizlenmesi ve fabrikasyon ürünlerden kaynaklanan toplu geri çağırma (recall) süreçleri ile ilgilidir. Garanti süresi boyunca aynı arızanın 4 defa tekrarlanması veya farklı arızaların 6 defa ortaya çıkması halinde tüketicinin sözleşmeden dönme veya araç değişikliği talep etme hakkı bulunmaktadır.
Beyaz Eşya, Elektronik ve Mobilya Ayıbı
Çamaşır makinesi, buzdolabı, klima, televizyon, akıllı telefon, dizüstü bilgisayar ve mobilya gibi uzun ömürlü ürünlerin garanti süresi içinde veya dışında çıkan ayıpları, garanti belgesi yükümlülüğü, 30 günlük tamir süresi, yedek parça bulundurma zorunluluğu (5-10 yıl) ve garanti süresinin uzaması konuları büromuzun aktif çalışma alanlarındandır.
Hizmet Ayıbı
Tatil hizmetleri, eğitim kursları, estetik operasyonlar, fitness merkezi üyelikleri, internet ve telefon operatörü hizmetleri, kuru temizleme, taşımacılık ve diğer hizmet sektörlerinde ayıplı hizmet kapsamında değerlendirilen tüm uyuşmazlıklarda; hizmet bedelinin iadesi, indirim, yeniden ifa veya tazminat talepleri Bursa Tüketici Mahkemesi önünde sonuçlandırılabilmektedir.
Mesafeli Sözleşmeler ve İnternet Alışverişi
TKHK m.48 ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği kapsamında; internet, telefon, katalog veya diğer iletişim araçları yoluyla yapılan satışlar mesafeli sözleşme olarak nitelendirilmekte ve tüketiciye özel koruma sağlanmaktadır. Bursa mesafeli satış avukatı ve Bursa internet alışverişi avukatı olarak yürüttüğümüz dosyalarda öne çıkan başlıklar:
- 14 günlük cayma hakkı: Tüketici, herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden 14 gün içinde sözleşmeden cayabilir. Bilgilendirme yükümlülüğünün yerine getirilmediği hallerde bu süre 1 yıl 14 güne kadar uzayabilmektedir.
- Ön bilgilendirme yükümlülüğü: Satıcının ürün, fiyat, teslimat, cayma hakkı ve diğer hususları sözleşme öncesinde tüketiciye bildirmesi zorunluluğu.
- 30 günlük teslim süresi: Aksi kararlaştırılmadıkça satıcının 30 gün içinde ürünü teslim etme yükümlülüğü.
- Sahte ürün, eksik ürün ve teslim edilmeyen ürün uyuşmazlıkları.
- Bedel iadesi: Cayma hakkının kullanılması veya satıcının yükümlülüğünü ihlal etmesi halinde ödenen bedelin 14 gün içinde iade edilmesi yükümlülüğü.
E-ticaret işletmecilerinin TKHK ve 6563 sayılı E-Ticaret Kanunu kapsamındaki uyumluluk süreçlerinde de işletme tarafına danışmanlık vermekteyiz.
Tüketici Kredisi ve Konut Finansmanı
TKHK m.22-31 kapsamında düzenlenen tüketici kredileri ile TKHK m.32-39 kapsamında düzenlenen konut finansmanı (mortgage) kredileri; bireylerin bankalarla en sık karşı karşıya geldikleri sözleşme türlerindendir. Bursa tüketici kredisi avukatı ve Bursa konut kredisi avukatı olarak verdiğimiz hizmetler:
- Kredi sözleşmesi hukuki denetimi: Bankaların kullandırdığı kredilere ilişkin sözleşmelerdeki haksız şartların tespit edilmesi ve hukuken geçersiz kabul edilmesi.
- Dosya masrafı, ekspertiz ücreti ve diğer haksız tahsilatların iadesi: Yargıtay’ın yerleşik içtihatları doğrultusunda haksız olarak alınan ücretlerin geri istenmesi.
- Kredi cayma hakkı: TKHK m.24 uyarınca tüketici kredilerinde 14 günlük cayma hakkı.
- Erken ödeme indirimi ve erken kapatma uyuşmazlıkları.
- Bağlı krediler: Bir mal veya hizmetin alımı için kullanılan kredilerde, mal/hizmet sözleşmesinin sona ermesinin krediye etkisi.
- Kredi yapılandırma ve borç tazyikiyle yapılan sözleşmelerin geçersizliği konusundaki davalar.
Banka müşterilerinin sıklıkla karşılaştığı kredi kartı aidat iadesi, hayat sigortasının zorunlu bağlı satış olarak dayatılması, bağımsız hayat sigortasının iptali ve diğer bankacılık tüketici uyuşmazlıkları da hizmet alanımız içerisindedir.
Konut ve Gayrimenkul Tüketicisi Hizmetleri
Tüketici sıfatıyla satın alınan konutlar; tüketici hukuku ile gayrimenkul hukukunun kesişim alanını oluşturmaktadır. TKHK m.40-46 ön ödemeli konut satışları kapsamındaki süreçler özellikle önem taşır.
Bursa müteahhit ayıp avukatı olarak yürüttüğümüz dosyaların öne çıkan başlıkları:
- Müteahhitten teslim alınan konutta ayıp ve eksik iş iddiaları.
- Vaadedilen vasıflara uymayan konut (örneğin kataloğundaki olanaklara sahip olmayan site, vaad edilen sosyal donatıları içermeyen proje).
- Konutun geç teslim edilmesi nedeniyle gecikme tazminatı.
- Tapu devrinin gerçekleşmemesi veya gecikmesi.
- Ön ödemeli konut sözleşmesinden cayma hakkı: TKHK m.43 kapsamında 14 günlük cayma hakkı.
- Ortak alanlara ilişkin müteahhit yükümlülükleri.
- DASK ve diğer zorunlu sigortalara ilişkin uyuşmazlıklar.
Gayrimenkul hukuku alanındaki diğer hizmetlerimiz hakkında daha ayrıntılı bilgi için Gayrimenkul Hukuku sayfamıza başvurabilirsiniz.
Sağlık ve Estetik Hizmetleri Tüketici Uyuşmazlıkları
Özel sağlık kuruluşları, estetik klinikler, diş hekimliği merkezleri ve özel hastanelerin tüketicilere sundukları hizmetlerden kaynaklanan uyuşmazlıklar; hem tüketici hukuku hem de tıbbi malpraktis boyutuyla değerlendirilmek zorundadır. Bursa estetik avukatı olarak; estetik operasyon sonrası beklenen sonucun alınamaması, vaad-sonuç uyumsuzluğu, ayıplı medikal müdahale ve hasta-hekim sözleşmesinin tüketici hukuku boyutuyla yargılanmasında müvekkillerimize destek sunmaktayız. Malpraktis davaları konusunda ek bilgi Sigorta Hukuku sayfamızda yer almaktadır.
Eğitim Hizmetleri Tüketici Uyuşmazlıkları
Özel okullar, dershane ve etüt merkezleri, üniversite hazırlık kursları, dil okulları, online eğitim platformları ve sertifika programlarına ilişkin tüketici uyuşmazlıkları; eğitim bedelinin iadesi, vaad edilen hizmetin sunulmaması, eğitim sertifikasının verilmemesi ve eğitim ortamından kaynaklanan kazalardan doğan sorumluluğu kapsamaktadır.
Abonelik Sözleşmeleri
TKHK m.52 kapsamında düzenlenen abonelik sözleşmeleri; cep telefonu operatörleri, internet sağlayıcıları, kablolu yayın, fitness merkezleri ve dijital içerik platformlarıyla yapılan sözleşmeleri kapsar. Tüketicinin bu tür sözleşmeleri her zaman ve tek taraflı olarak feshetme hakkı bulunmakta olup; operatörlerin tüketici aleyhine düzenlediği cezai şartlar ve sürdürme zorlamaları çoğunlukla haksız şart kapsamında değerlendirilebilmektedir.
Bursa abonelik fesih avukatı olarak; operatörün tek taraflı tarife değişikliklerine itiraz, gizli ücretlerin iadesi, faturalama hatalarına itiraz, fesih bildirimine rağmen aboneliğin sürdürülmesi ve haksız tahsilatların geri alınması konularında müvekkillerimize destek vermekteyiz.
Devre Tatil, Paket Tur ve Uzun Süreli Tatil Hizmetleri
TKHK m.50 kapsamında devre tatil sözleşmeleri ve m.51 kapsamında paket tur sözleşmeleri; tatil sektöründe sıklıkla gündeme gelen ve tüketicinin özel koruma altında olduğu sözleşme türleridir. Bursa devre tatil avukatı ve Bursa paket tur avukatı sıfatıyla yürüttüğümüz dosyalarda öne çıkan başlıklar:
- Devre tatil sözleşmesinden cayma hakkı: 14 günlük cayma hakkı ve cayma süresinde herhangi bir ödeme alınamayacağı kuralı.
- Devre tatil sözleşmesinin iptali: Bilgilendirme yükümlülüğüne aykırılık halinde tüketicinin geri ödeme hakkı.
- Paket tur sözleşmesinden cayma ve iptal: Tatil öncesi cayma ücreti hesaplamaları, force majeure (mücbir sebep) hallerinde tam iade hakkı.
- Otelin tatilde vaad edilen olanakları sunmaması durumunda tazminat talepleri.
- Uçuş iptali ve gecikme tazminatları: Yurt içi ve yurt dışı uçuşlarda yolcu hakları.
Reklam Kurulu ve Haksız Ticari Uygulamalar
TKHK m.61-63 kapsamında düzenlenen ticari reklam ve haksız ticari uygulamalara ilişkin denetim, Reklam Kurulu tarafından yürütülmektedir. Aldatıcı, yanıltıcı, karşılaştırmalı veya örtülü reklamlar ile aldatıcı ticari uygulamalar; hem tüketici şikâyeti üzerine hem de re’sen incelemeye konu olabilmektedir. Bursa reklam hukuku avukatı olarak; Reklam Kurulu kararlarına itiraz, idari yargı yolunda iptal davaları ve markaların hukuka uygun reklam stratejilerinin tasarlanması konularında danışmanlık sunmaktayız.
Tüketici Hakem Heyetleri (Bursa İl ve İlçe Tüketici Hakem Heyetleri)
TKHK m.66-72 kapsamında düzenlenen Tüketici Hakem Heyetleri; her yıl Ticaret Bakanlığı tarafından güncellenen parasal sınırlar altındaki uyuşmazlıkların zorunlu olarak başvurulması gereken alternatif uyuşmazlık çözüm mercidir. Bursa İl Tüketici Hakem Heyeti ile Bursa’nın tüm ilçelerindeki İlçe Tüketici Hakem Heyetleri önünde, Bursa tüketici hakem heyeti avukatı sıfatıyla aşağıdaki hizmetleri sunmaktayız:
- Başvuru dilekçesinin hazırlanması ve delillerin sunulması.
- Hakem Heyeti kararlarına karşı TKHK m.70 uyarınca 15 gün içinde Bursa Tüketici Mahkemesi‘nde itiraz davası açılması.
- Hakem Heyeti kararlarının icrası ve tahsilat süreçleri.
Parasal sınırın üzerindeki uyuşmazlıklar doğrudan Bursa Tüketici Mahkemeleri‘nde görülmektedir. TKHK m.73 uyarınca tüketici mahkemelerinde açılan davalarda tüketicinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olup; bu husus tüketici lehine önemli bir kolaylık sağlamaktadır.
Tüketici Mahkemesi Davaları
Bursa Tüketici Mahkemeleri önünde açılan davaların öne çıkan tür ve başlıkları:
- Bedel iadesi davaları: Sözleşmeden dönme veya cayma hakkı kullanımı sonrası bedelin iadesi.
- Tazminat davaları: Ayıplı mal/hizmetten kaynaklanan maddi ve manevi zararların tazmini.
- Garanti belgesi yükümlülüklerinin yerine getirilmesi davaları.
- Mesafeli sözleşmeden cayma ve teslim edilmeyen ürün davaları.
- Banka ve finans uyuşmazlıkları: Kredi sözleşmesi haksız şart davaları.
- Konut ayıbı ve teslim gecikmesi davaları.
- Reklam ve aldatıcı ticari uygulama kaynaklı tazminat talepleri.
Esnaf, Tacir ve Şirketlere Yönelik Önemli Uyarı
Tüketici hukuku korumasından yararlanabilmek için tüketici sıfatına sahip olmak gerekmektedir. Mal veya hizmeti ticari veya mesleki amaçla edinen esnaf, tacir ve şirketler tüketici tanımı dışındadır ve uyuşmazlıkları Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi veya Bursa Asliye Hukuk Mahkemesi önünde görülür. Şirketler ve tacirlere yönelik benzer uyuşmazlık çözümü hizmetlerimiz için Şirketler Hukuku ve İcra ve İflas Hukuku sayfalarımıza başvurabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Ayıplı mal davası için zamanaşımı süresi nedir?
TKHK m.12 uyarınca ayıplı maldan doğan tüm tüketici hakları, malın tüketiciye teslim tarihinden itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Taşınmazlar için bu süre 5 yıl olarak uygulanır. Satıcının ağır kusuru veya hile yoluyla ayıbı gizlediği durumlarda bu süreler uygulanmaz ve genel zamanaşımı süreleri (en uzun 20 yıla kadar) işlemeye başlar. Gizli ayıbın sonradan ortaya çıktığı hallerde de zamanaşımı süresi farklı değerlendirilebilmektedir.
Tüketici Hakem Heyeti’ne ne tür uyuşmazlıklar götürülür?
Her yıl Ticaret Bakanlığı tarafından güncellenen parasal sınırların altında kalan tüketici uyuşmazlıkları zorunlu olarak Tüketici Hakem Heyetleri’ne götürülür. Tutarın il/ilçe ayrımına göre belirlenen sınırların üzerine çıkması halinde başvuru doğrudan Bursa Tüketici Mahkemesi‘ne yapılır. Tüketici Hakem Heyeti kararı tarafları bağlayıcı olup, karara karşı 15 gün içinde Tüketici Mahkemesi’ne itiraz edilebilir.
Mesafeli sözleşmede cayma hakkı kaç gündür?
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği uyarınca tüketici, malın teslim alındığı tarihten itibaren 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden cayma hakkını kullanabilir. Hizmet sözleşmelerinde sözleşmenin yapıldığı tarihten itibaren 14 gündür. Satıcının cayma hakkına ilişkin bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmediği hallerde bu süre 1 yıl 14 güne kadar uzayabilmektedir. Cayma hakkı kullanıldıktan sonra satıcı, ödenen bedeli 14 gün içinde iade etmek zorundadır.
Bankadan iade alabileceğim haksız ücretler var mı?
Yargıtay’ın yerleşik içtihatları doğrultusunda; kredi dosya masrafı, ekspertiz ücreti, istihbarat ücreti, hesap işletim ücreti gibi belirli kalemlerin bankalar tarafından haksız olarak tahsil edilmesi halinde tüketici tarafından iade talep edilebilmektedir. İade talepleri için zamanaşımı süreleri ve faiz hesaplamaları kritik öneme sahip olup; her dosyanın somut tahsilat tarihlerine göre değerlendirilmesi gerekmektedir.
Müteahhitten aldığım konut eksik teslim edildi, ne yapabilirim?
Konut sözleşmesinin tüketici sıfatıyla yapıldığı durumlarda, TKHK m.40-46 kapsamındaki haklar ile TKHK m.13-16 ayıplı hizmet hükümleri uygulanır. Eksik veya ayıplı teslim halinde tüketici; eksiklerin tamamlanması, bedelden indirim, sözleşmeden dönme veya ayıpsız konutla değişim taleplerinden birini seçebilir. Geç teslim halinde ayrıca gecikme tazminatı istenebilir. Süreç Bursa Tüketici Mahkemesi‘nde yürütülür.
Sıfır kilometre aracımda gizli ayıp çıktı, ne yapabilirim?
TKHK m.11 uyarınca sözleşmeden dönme, indirim, ücretsiz onarım veya aynı nitelikte ayıpsız araç ile değişim haklarından dilediğinizi seçebilirsiniz. Garanti süresi içinde aynı arızanın 4 defa veya farklı arızaların 6 defa tekrarlanması halinde tüketicinin ücretsiz değişim veya sözleşmeden dönme hakkı doğmaktadır. Üretici, ithalatçı ve satıcı müteselsil olarak sorumludur. Aracın hasar geçmişinin gizlenmiş olması veya kayıt dışı geçmişi olması da hile niteliğindedir ve zamanaşımı süresini değiştirir.
Spor salonu üyeliğimi tek taraflı olarak feshedebilir miyim?
Evet. TKHK m.52 uyarınca abonelik sözleşmelerinde tüketicinin herhangi bir zaman ve herhangi bir gerekçe olmaksızın sözleşmeyi feshetme hakkı bulunmaktadır. Fesih bildiriminin yazılı veya kalıcı veri saklayıcısı (e-posta vb.) yoluyla yapılması yeterlidir. Sözleşme süresinden önce ödenmesi gereken cezai şartlar tüketici aleyhine haksız şart kapsamında değerlendirilebilir. Fesih sonrasında peşin ödenmiş aidatların iade hakkı doğmaktadır.
Tatil için satın aldığım paket turu iptal edersem ne kadar bedel öderim?
TKHK m.51 ve Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği uyarınca; tatil başlamadan önce yapılan iptaller için belirli oranlarda iptal ücretleri öngörülmektedir. Genel uygulama; tatil tarihine kalan süreye göre kademeli iptal ücretidir (örneğin 30 günden fazla süre kalmışsa daha az, 7 günden az kalmışsa daha yüksek ücret). Mücbir sebep (savaş, doğal afet, hastalık vb.) hallerinde tam iade hakkı doğmaktadır. Acentenin hizmeti gereği gibi yerine getirmemesi halinde de tazminat hakları gündeme gelir.
Hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
Her hukuki mesele kendine özgüdür. Sizin için en doğru stratejiyi birlikte belirleyelim.